Ticaret Bakanlığı'ndan Serbest Bölgelere dijital dönüşüm hamlesi
Ticaret Bakanlığı, serbest bölgelerde yürütülen iş ve işlemleri hızlandıracak, şeffaflığı artıracak ve karar alma süreçlerini güçlendirecek kapsamlı bir dijital altyapı dönüşümünü devreye alıyor. Yeni sistemle birlikte serbest bölgelerde takip, analiz ve yönetim tek bir entegre platform üzerinden yürütülecek.
Türkiye'nin ihracata dönük üretim ve yatırım üsleri konumundaki serbest bölgeler, 2025 yılı itibarıyla ülke ihracatının yaklaşık yüzde 5'ine yaklaşırken, orta-ileri ve yüksek teknoloji ürünlerinin toplam ihracat içindeki payı yüzde 58,3'e ulaştı. Son 10 yılda serbest bölgelerden yapılan ihracat yüzde 70 artış göstererek 2025 yılında yüzde 4,5'lik yükselişle 12,5 milyar dolara çıktı. Bölgelerde istihdam ise 100 bin sınırına dayandı.
Artan ekonomik ağırlığa paralel olarak yönetim süreçlerinde verimliliği en üst düzeye çıkarmayı hedefleyen Bakanlık, dijital modernizasyon sürecini başlattı. Yenilenen altyapı sayesinde izleme, analiz ve karar alma mekanizmaları tek merkezden ve gerçek zamanlı olarak işletilecek.
Serbest Bölgeler Platformu devrede
Bu kapsamda mevcut Serbest Bölgeler Bilgisayar Uygulamaları Programı baştan sona yenilenerek Serbest Bölgeler Platformu oluşturuldu. Platform, Serbest Bölgelerin Meknsal Yönetimi Otomasyonu SEB-ATLAS başta olmak üzere iç ve dış paydaş sistemleriyle tam entegre çalışacak şekilde tasarlandı.
Yeni sistemle birlikte:
- Tüm uygulamalara Serbest Bölgeler Portalı üzerinden tek girişle erişim sağlanacak.
- Faaliyet ruhsatı başvuruları ve onay süreçleri tamamen dijital ortamda yürütülecek.
- Manuel işlemler büyük ölçüde kaldırılarak hız ve doğruluk artırılacak.
- Özel Hesap Takip Modülü ile kamu gelirleri gerçek zamanlı izlenebilecek.
- Gösterge panoları aracılığıyla faaliyet performansı anlık ve detaylı biçimde takip edilebilecek.
- Coğrafi Bilgi Sistemi entegrasyonu sayesinde meknsal ve analitik raporlamalar yapılabilecek.
Dijital ikizlerle üç boyutlu izleme
Yenilenen altyapı kapsamında serbest bölgelerin dijital ikizleri oluşturulacak. Üç boyutlu bina modelleri ve meknsal veriler sisteme entegre edilerek bölgeler sayısal ortamda birebir izlenebilecek. Böylece planlama, denetim ve yatırım kararları güncel veriler ışığında alınabilecek.
Kamu altyapılarıyla entegre yapı
Serbest Bölgeler Platformu; MAKS, SEBİS, MERSİS, Türkiye Noterler Birliği, SGK, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile Ticaret Bakanlığı Elektronik Belge Yönetim Sistemi gibi kritik kamu sistemleriyle entegre çalışacak. Bu entegrasyon sayesinde yetkilendirme ve doğrulama süreçleri hızlanacak, şirket bilgileri, mal hareketleri ve istihdam verilerine güvenli erişim sağlanacak.
Hayata geçirilen dijital dönüşümle birlikte serbest bölgelerde yönetim kapasitesinin güçlendirilmesi, yatırımcılar için daha öngörülebilir bir ortam oluşturulması ve kamu hizmetlerinde etkinlik ile şeffaflığın artırılması hedefleniyor. Ticaret Bakanlığı, dijitalleşme odaklı bu vizyon doğrultusunda serbest bölgelerin rekabet gücünü yükseltmeye ve sürdürülebilir büyümeye katkı sunmaya devam edecek.