Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, geçmiş dönem gümrük ve dış ticaret işlemlerinin mevzuata uygunluğu kapsamlı denetimlerle incelenmeye devam ediyor. Kurallara uygun faaliyet gösteren dış ticaret erbabının haklarının korunmasının amaçlandığı denetimlerde usulsüz işlemlere karşı etkin mücadele yürütülüyor.
Denetim sonuçlarına göre 2024 yılında 5,5 milyar lirası ikincil kontrol, 1,3 milyar lirası sonradan kontrol kapsamında olmak üzere toplam 6,8 milyar lira ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi. Bu tutar, bir önceki yıla göre yüzde 98 artış gösterdi.
2025 yılında ise 11,8 milyar lira ikincil kontrol ve 1,8 milyar lira sonradan kontrol olmak üzere toplam 13,6 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı alınırken, yıllık bazda artış oranı yüzde 100 olarak gerçekleşti.
Dış ticarette yeni dönem vurgusu
2026 yılının ilk altı ayında da denetimlerde artış sürdü. Bu dönemde 6,5 milyar lira ikincil kontrol ve 1,8 milyar lira sonradan kontrol kapsamında olmak üzere toplam 8,3 milyar lira ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi. Böylece geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 43'lük artış kaydedildi.
Bakanlık, denetimlerin Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütüldüğünü belirterek, yüz binlerce firma ve milyonlarca gümrük beyannamesi arasından riskli işlemlerin tespitinde gelişmiş veri analitiği sistemlerinden yararlanıldığını bildirdi.
Açıklamada, Sonradan Kontrol Puanlama Sistemi (SKPS), İkincil Kontrol Alarm Sistemi (İKAS), Dahilde İşleme Kontrol Programı (DİKOP) ve Kıymet Alarm Sistemi (KIYAS) gibi teknolojik altyapılar sayesinde risk analizlerinin gerçekleştirildiği ifade edildi.
Riskli bulunan firmaların Ticaret Bakanlığı müfettişlerince sonradan kontrol denetimine alındığı, şüpheli gümrük beyannamelerinin ise 18 Bölge Müdürlüğü bünyesindeki kontrol şubeleri tarafından ikincil incelemeye tabi tutulduğu aktarıldı.
Ticaret Bakanlığı, gümrük ve dış ticaret işlemlerinin mevzuata uygun yürütülmesi, vergi kayıp ve kaçağının azaltılması amacıyla sonradan kontrol ve ikincil kontrol uygulamalarının önümüzdeki dönemde de etkin şekilde sürdürüleceğini vurguladı.
