TEKNOFEST 2026 kapsamında düzenlenen Nükleer Enerji Teknolojileri Tasarım Yarışması'nın Enerji Çevrimi Tasarımı alt kategorisinde birincilik elde eden Sinop Üniversitesi Nükleer Enerji Mühendisliği Bölümü öğrencileri Ahmet Semih Ulutürk ve Durdu Talha Kınbak, Türkiye Teknoloji Takımı Vakfının (T3 Vakfı) desteğiyle COP31'de de nükleer enerjiyle çalışan denizaltı tasarımlarını anlatarak, denizcilikte fosil yakıt kullanımının azaltılmasına yönelik hedeflerini paylaştı.
Projeyle denizaltının hareket, elektrik, oksijen ve tatlı su ihtiyacının tek bir nükleer enerji kaynağı üzerinden karşılanmasını hedefleyen öğrenciler, geliştirdikleri tasarımın enerji verimliliği ve sürdürülebilirlik açısından sunduğu imkanları T3 Vakfının standında ziyaretçilere aktarıyor.
Projenin ekip üyelerinden Sinop Üniversitesi Nükleer Enerji Mühendisliği Bölümü 4. sınıf öğrencisi Ahmet Semih Ulutürk, COP31'in Türkiye'de düzenlenmesinin projelerini uluslararası katılımcılara anlatmaları açısından önemli bir fırsat olduğunu söyledi.
Standı ziyaret edenlerin özellikle nükleer enerjinin güvenliği ve kullanılmış yakıtların nasıl değerlendirileceği konusunda sorular yönelttiğini belirten Ulutürk, ziyaretçilere nükleer enerji ve güvenlik sistemleri hakkında bilgi verdiklerini ifade etti.
Ulutürk, "Burada sadece projemizi anlatmıyoruz, aslında nükleeri de tanıtıyoruz." dedi.
Denizcilik sektöründe özellikle yük gemilerinin fosil yakıt tüketiminin karbon salımına neden olduğuna dikkati çeken Ulutürk, nükleer enerji teknolojisinin deniz ulaşımında da değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi.
Ulutürk, tasarımlarının askeri ve araştırma amaçlı denizaltılarda kullanılabileceğini, benzer teknolojilerin sivil denizcilik alanında da değerlendirilebileceğini belirterek, "Fosil yakıtları sıfıra indirmek, bizim için çok önemli." diye konuştu.
Denizaltının enerji ve su ihtiyacı nükleer sistemle karşılanacak
Tasarladıkları sistemde nükleer reaktörden elde edilen buharın türbinleri çalıştırarak elektrik üretmesini planladıklarını anlatan Ulutürk, denizaltının tatlı su ihtiyacının çok kademeli damıtma ve ters ozmoz sistemleriyle, oksijen ihtiyacının ise PEM elektroliz teknolojisiyle karşılanmasının hedeflendiğini kaydetti.
Deniz suyunun arıtılarak tatlı suya dönüştürüldüğünü belirten Ulutürk, bu sistemlerin bir arada kullanılmasıyla denizaltının dışarıdan su ve oksijen temin etme ihtiyacının azaltılacağını vurguladı.
Ulutürk, kendi kaynaklarını üretebilen denizaltının uzun süre su altında görev yapabileceğini, tasarıma göre görev süresinin 7 yıla kadar çıkmasının öngörüldüğünü söyledi.
Tasarım ve güvenlik analizleri simülasyonlarla doğrulandı
Projenin ekip üyesi Sinop Üniversitesi Nükleer Enerji Mühendisliği Bölümü 4. sınıf öğrencisi Durdu Talha Kınbak da nükleer enerjinin düşük karbon salımı nedeniyle iklim değişikliğiyle mücadelede değerlendirilebilecek enerji kaynaklarından biri olduğunu belirtti.
Denizaltıda deniz suyunun damıtma sistemiyle tatlı suya dönüştürüldüğünü anlatan Kınbak, arıtma sürecinde ortaya çıkan suyun da temizlik gibi farklı ihtiyaçlarda değerlendirilebildiğini anlattı.
Projenin mevcut aşamasına ilişkin bilgi veren Kınbak, "Bu denizaltının bütün enerji sistemlerinin tasarımını yaptık ve simülasyonlarla doğruladık. Analizlerinin hepsini simülasyonlarla gösterdik." ifadelerini kullandı.
Güvenlik analizlerini de gerçekleştirdiklerini belirten Kınbak, sonraki aşamada şirketlerle görüşmeler yapılmasının planlandığını, kullanılan reaktörün temin edilmesi ve ülkeler arasında gerekli anlaşmaların sağlanması halinde projenin savunma sanayisi öncülüğünde ilerletilebileceğini sözlerine ekledi.
