Ovacık, doğal alanları, akarsuları ve ekosistemiyle son yıllarda farklı bilim dallarından araştırmacıların ilgisini çekiyor. İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Moleküler Biyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ferhat Matur da yıllardır ilçede özellikle kemirgenler üzerine çalışmalar yapıyor.
Matur'un yürütücülüğünü yaptığı, TÜBİTAK'ın 2515 COST Programı kapsamında desteklenen ve COST Action CA21105 (OneHealthBlastocystis) işbirliğiyle gerçekleştirilen "Tunceli Ovacık İlçesinde Blastocystis'in Çevresel Yayılımının Tek Sağlık Yaklaşımıyla Araştırılması Projesi" kapsamında da ilçede saha çalışması yürütülüyor.
Matur ile Dokuz Eylül Üniversitesinden Prof. Dr. Mehmet Ali Öktem, Gazi Üniversitesinden Prof. Dr. Funda Doğruman Al, Ankara Üniversitesinden Prof. Dr. Emre Keskin ve Bakırçay Üniversitesinden Doç. Dr. Uğur Eliiyi, proje kapsamında ortak çalışma gerçekleştiriyor.
Çalışmaya Tunceli İl Sağlık Müdürlüğü, Ovacık Devlet Hastanesi Başhekimliği ve Ovacık Aile Sağlığı Merkezi de destek veriyor. Saha çalışmalarında Dokuz Eylül Üniversitesi yüksek lisans öğrencisi Yağmur Gürsoy da görev yapıyor.
Araştırmada akademisyenler ilçenin farklı noktalarında arazi çalışmaları yaparak, insan, hayvan, toprak ve su kaynaklarından numuneler alıyor.
Bu örnekler üzerinden akademisyenler, canlıların bağırsaklarında bulunabilen Blastocystis mikroorganizmasının suda, toprakta, hayvanlarda ve insanlarda genetik olarak birbirleriyle ilişkili olup olmadığını ve bulaşma durumunu araştırıyor.
Projede insan ve hayvan sağlığı ile çevre arasındaki bağlantıların birlikte değerlendirilmesini esas alan "Tek Sağlık" yaklaşımı kullanılıyor.
Ovacık örnek bir yer ve açık hava laboratuvarı gibi
Ferhat Matur, AA muhabirine, 2002'den beri Türkiye'deki kemirgenlerin taksonomisi ve evrimleşme süreciyle ilgili araştırmalar yaptığını söyledi. Özellikle kör farelere yoğunlaştığını dile getiren Matur, son 10 yıldır küçük memelilerin koruma statülerinin belirlenmesi ve bunlar için tedbirler alınması için çalışma yürüttüğünü belirtti.
Tunceli'nin Ovacık ilçesinin dağ ve ormanlarla çevrili kapalı bir ekosisteme sahip olduğunu anlatan Matur, "Bu haliyle birçok canlının popülasyon seviyesinde çalışılması için Ovacık örnek bir yer ve açık hava laboratuvarı gibi. Tek Sağlık yaklaşımı çalışması açısından da yine önemli bir alan ve bu yüzden Ovacık'ı seçtik." dedi.
Matur, ilçede sanayi ve tarım uygulamalarından kaynaklı kirliliğin sıfıra yakın olduğunu dile getirerek, "Görece temiz bir alan bize neyi sağlayacak? TÜBİTAK projemizin konusu olan Blastocystis canlısının bulaş dinamiklerinin anlaşılmasına katkı sağlayacaktır çünkü diğer etmenlerin hepsi burada neredeyse sıfırlanmış." ifadelerini kullandı.
