"Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 9. Eğitim Bakanları Toplantısı", 8 Haziran'da Kazakistan'ın Türkistan kentinde gerçekleştirildi. Toplantıya Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin de katıldı. Toplantıda Millî Eğitim Bakanlığının, üye ve gözlemci devletlerin eğitim sistemlerine ilişkin bilgi ve deneyimlerin ortak bir metodoloji çerçevesinde toplanmasını, analiz edilmesini ve karşılaştırmalı biçimde değerlendirilmesini amaçlayan bir iş birliği platformu kurulması yönündeki önerisi de görüşüldü. Üye ülkeler arasında bilgi ve deneyim paylaşımının güçlendirilmesi, eğitim alanındaki iş birliğinin artırılması ve ortak politika geliştirme süreçlerinin desteklenmesine yönelik "Türk Devletleri Teşkilatı Eğitim Bilgi Ağı"nın hayata geçirilmesi önerisi kabul edildi.
Eğitim bilgi ağının hayata geçirilmesi için aşamalı bir yol haritası planlanıyor. Millî Eğitim Bakanlığınca, hazırlıkları yürütmek üzere ilgili birimlerden uzmanların yer aldığı bir çalışma grubu oluşturuldu. Uygulama sürecine ilişkin hazırlıkların tamamlanmasının ardından üye ve gözlemci devletlerin ilgili kurumlarının temsilcilerinden oluşan bir çalışma grubu kurulacak. Bu çalışma grubu, platformun amaçları, yönetişim yapısı, ortak metodolojisi ve veri göstergeleri üzerinde çalışmalar gerçekleştirecek. Oluşturulan model, üye devletlerin görüşleri doğrultusunda geliştirilerek TDT'nin ilgili karar alma mekanizmalarına sunulacak ve gerekli onay süreçleri tamamlanacak.
Uygulama aşamasında öncelikle eğitim sistemlerine ilişkin temel ve karşılaştırılabilir göstergelerin üretildiği ortak bir veri altyapısı oluşturulacak. Ardından tematik raporlar ve politika analizleri aracılığıyla ülkeler arası deneyim paylaşımı ve ortak öğrenme süreçleri desteklenecek. Daha ileri aşamalarda ise kapsamlı veri setlerine dayalı karşılaştırmalı araştırmalar yürütülerek eğitim politikalarının geliştirilmesine katkı sağlanacak. Süreç boyunca düzenli izleme ve değerlendirme faaliyetleri gerçekleştirilecek. Eğitim bilgi ağının çalışmaları; çeşitli yayınlar, çalıştaylar ve toplantılar aracılığıyla yaygınlaştırılacak.
Türk dünyasında eğitim alanındaki ortak vizyonu güçlendirecek
Uluslararası düzeyde karşılaştırmalı eğitim araştırmaları yürüten mevcut kuruluşlar, eğitim politikalarına ve uygulamalarına ilişkin çalışmalarını rekabet ve performans odaklı bir perspektif çerçevesinde şekillendirirken, TDT Eğitim Bilgi Ağı ise üye devletler arasında dayanışmayı, deneyim paylaşımını, ortak öğrenme süreçlerini ve karşılıklı kurumsal gelişimi esas alan kapsayıcı bir iş birliği anlayışını benimseyecek. Böylece ağın yalnızca veri üreten teknik bir mekanizma değil, aynı zamanda Türk dünyasında eğitim alanındaki ortak vizyonu güçlendiren stratejik bir dayanışma platformu hâline gelmesi hedefleniyor.
Türk dünyasına özgü bilgi üretim altyapısı oluşacak
Ağın Türk dünyasına özgü eğitim tecrübelerinin, kültürel referansların ve iyi uygulama örneklerinin görünürlüğünü artırarak uluslararası eğitim literatürüne özgün katkılar sunması da planlanıyor. Ayrıca ortak veri üretimi, bilgi paylaşımı ve politika geliştirme süreçleri aracılığıyla Türk dünyasına özgü sürdürülebilir bir eğitim bilgi ekosisteminin ve bilgi üretim altyapısının oluşmasına katkı sağlaması öngörülüyor.
Platform ile üye ve gözlemci devletlerin eğitim sistemlerine ilişkin güvenilir ve karşılaştırılabilir veriler üretilecek, böylece eğitim politikalarının kanıta dayalı bir anlayışla geliştirilmesine katkı sağlanacak. Bununla birlikte ülkeler arasında iyi uygulama örneklerinin paylaşılması, ortak sorunlara yönelik çözüm geliştirilmesi ve karşılıklı öğrenme süreçlerinin güçlendirilmesi mümkün olacak.
Ağ bünyesinde üretilecek veriler ve analizler, yalnızca politika yapıcılar için değil, araştırmacılar ve akademik çevreler için de önemli bir kaynak teşkil edecek. Uzun vadede ise Türk dünyasında ortak eğitim standartlarının geliştirilmesine, bölgesel iş birliğinin güçlenmesine ve TDT'nin eğitim alanındaki görünürlüğünün uluslararası düzeyde artmasına katkı sağlanacak.
Koordinasyon merkezinin Türkiye'de kurulması planlanıyor
Ağın stratejik yönetimi, üye ve gözlemci devletlerin eşit temsiline dayalı olarak oluşturulacak eğitim kurulu tarafından yürütülecek. Kurul, ağın önceliklerini belirlemek, çalışma programlarını onaylamak ve hazırlanan raporları ilgili TDT mekanizmalarına sunmakla görevli olacak. Ağın işleyişi ile teknik ve idari koordinasyonu ise Türkiye'de kurulması planlanan koordinasyon merkezi tarafından sağlanacak. Bu merkez; veri toplama ve yönetimi, analiz ve raporlama faaliyetleri ile üye devletler arasındaki koordinasyon süreçlerini yürütecek.
TDT Eğitim Bilgi Ağı, bağımsız müstakil bir kuruluş olarak değil, Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde faaliyet gösteren teknik ve analitik bir iş birliği platformu olarak tasarlanıyor. Kurulması öngörülen koordinasyon merkezi, TDT çatısı altında bağımsız bir yapıda faaliyet gösterecek. Ayrıca her üye ve gözlemci devlet tarafından belirlenecek ulusal temas noktaları aracılığıyla veri akışı, koordinasyon ve uygulama süreçlerinin etkin biçimde yürütülmesi sağlanacak.
Veri güvenliği en temel öncelik olacak
Veri güvenliği, TDT Eğitim Bilgi Ağı'nın en temel önceliklerinden biri olacak. Bu nedenle ağın tasarım sürecinde üye ve gözlemci devletlerin egemenlik haklarına tam saygı gösteren ve uluslararası standartlarla uyumlu çok katmanlı bir güvenlik yaklaşımı benimsendi. Ağ kapsamında yalnızca ilgili ülkelerin paylaşımına onay verdiği veriler kullanılacak, hiçbir ülkenin onaylamadığı veri talep edilmeyecek veya üçüncü taraflarla paylaşılmayacak. Veri akışı ve yönetimi, yetkilendirilmiş kullanıcıların erişebileceği güvenli dijital platformlar aracılığıyla gerçekleştirilecek; veri bütünlüğü, gizliliği ve erişilebilirliği uluslararası bilgi güvenliği standartlarına uygun teknik tedbirlerle korunacak.
Dil çeşitliliğine saygı gösteren yayın politikası
Eğitim Bilgi Ağının yayın politikası, hem Türk dünyasının dil çeşitliliğine saygı gösteren hem de üretilen bilgi ve analizlerin uluslararası görünürlüğünü artırmayı hedefleyen bir anlayış üzerine kurulacak. Bu kapsamda hazırlanacak yıllık eğitim izleme raporları, tematik araştırmalar ve politika analizleri öncelikle üye ve gözlemci devletlerin kendi resmî dillerinde yayımlanacak. Bununla birlikte, Türk dünyasında üretilen bilgi ve tecrübelerin küresel ölçekte görünür hâle gelmesi ve uluslararası eğitim politikası tartışmalarına katkı sunabilmesi amacıyla tüm temel yayınların İngilizce olarak da yayımlanması öngörülüyor. İhtiyaç duyulması hâlinde ulusal birimler tarafından farklı dillere yönelik çeviri çalışmaları da gerçekleştirilebilecek. Yayınlar dijital ortamda ve açık erişim esasına göre de paylaşılacak.
TDT Eğitim Bilgi Ağı kapsamında oluşturulacak ulusal birimler, ağın ülkeler düzeyindeki uygulama ve koordinasyon süreçlerinden sorumlu temel birimler olacak. Bu birimler, eğitim sistemlerine ilişkin verilerin ortak metodoloji ve göstergeler doğrultusunda toplanmasını, doğrulanmasını ve güvenli dijital platformlar aracılığıyla koordinasyon merkezine iletilmesini sağlayacak.
