Toplantıda konuşan Bakan Tekin, Türk dünyasının tarihî, kültürel ve düşünsel mirasının bilimsel literatürde daha görünür hâle getirilmesi gerektiğini belirterek, özellikle sosyal bilimler alanında daha yoğun akademik çalışmalar yürütülmesinin önemine vurgu yaptı.
Tekin; siyaset bilimi, kültür, halk bilimi, arkeoloji ve antropoloji gibi alanlarda yapılacak çalışmaların ortak hafızanın güçlendirilmesine katkı sağlayacağını söyledi. Bu çerçevede Türk düşünce tarihinin önemli isimlerinden Balasagunlu Yusuf Has Hacib'i örnek gösteren Tekin, Has Hacib'in eserlerinin insani ve evrensel değerler bakımından önemli bir yere sahip olduğunu belirterek bu tür çalışmaların bilimsel literatürde daha fazla yer bulması gerektiğini ifade etti.
Türk dünyasının ortak tarihî birikimi ve devlet geleneğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Tekin, şu şekilde konuştu:
"Bütün bu bahsettiklerimizi söylem anlamında da Türk dünyasını güçlendirecek bir şekle dönüştürmemiz gerekiyor. Dünyanın her tarafında bugün hükûmet sistemleriyle ilgili tartışmalar yaşanırken, dünyanın en kadim devlet geleneklerinden bir tanesine sahip olan milletler topluluğu olarak övünüyoruz ama Türklere özgü bir hükûmet sistemi tasarımından uluslararası literatürde bahsedilemiyor olması, Türk dünyasında bile hükûmet değişikliklerinde başka ülkelerin hükûmet sistemleri üzerinden referans verilmesi bence bahsettiğim alandaki eksikliği göstermesi açısından önemli.
Dolayısıyla ben yeni dönemde bilhassa devlet yönetimi, hükûmet sistemleri, insan hakları, temel hak ve hürriyetler, demokrasi gibi konulara Türk devlet geleneğinin, bizim geleneğimizin biraz daha domine edici bir biçimde bilimsel literatüre kazandırılması, bu alanda çalışmalar yapılmasını öneriyorum."
Toplantıda alınan kararlar imzalandı
Toplantıya Azerbaycan Cumhuriyeti Bilim ve Eğitim Bakanı Emin Amrullayev, Kazakistan Cumhuriyeti Bilim ve Yükseköğretim Bakanı Sayasat Nurbek, Kırgız Cumhuriyeti Bilim, Yükseköğretim ve Yenilikler Bakan Yardımcısı Durus Kozuev ve Türk Akademisi Başkanı Şahin Mustafayev de katıldı.
Toplantının ardından Bilim Konseyince alınan kararlar imza altına alındı. İmzalanan protokole göre Türk Akademisi Bilim Konseyi Dönem Başkanlığının, Azerbaycan Cumhuriyeti Bilim ve Eğitim Bakanlığından Kazakistan Cumhuriyeti Bilim ve Yükseköğretim Bakanlığına devredilmesine karar verildi.
Ayrıca Türk Akademisinin 2024 ve 2025 yıllarına ilişkin faaliyet raporları, araştırma projeleri ve yayınları ile 2026 yılına ilişkin eylem planı, anma ve yıl dönümü tarihleri, araştırma projeleri ve yayınlarının onaylanması; Türk Akademisi Bilim Konseyinin 9. Toplantısı'nın ise kesin tarih ve yeri daha sonra belirlenecek şekilde Kırgız Cumhuriyeti'nde gerçekleştirilmesi kararlaştırıldı.
