Vakıftan yapılan açıklamaya göre, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı, Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan'ın himayesinde 2017 yılında başlatılan ve bugün uluslararası ölçekte çevre politikalarına yön veren bir sürdürülebilirlik hareketine dönüşen Sıfır Atık Hareketi, doğal kaynakların korunması, israfın önlenmesi ve sürdürülebilir yaşam alışkanlıklarının yaygınlaştırılması hedefiyle büyümeye devam ediyor.
Bu vizyon doğrultusunda çalışmalarını sürdüren Sıfır Atık Vakfı, enerji kaynaklarının verimli kullanılması konusunda toplumsal farkındalığın artırılması amacıyla "Yarın için beklemede bırakma, tamamen kapat" sloganıyla önemli bir çağrıda bulunuyor.
Evlerde, ofislerde ve iş yerlerinde kullanılan elektronik cihazlar kapatılmış gibi görünse de enerji tüketmeye devam ediyor.
Uzmanlar, televizyonlardan bilgisayarlara, oyun konsollarından modemlere kadar birçok cihazın "stand-by" (bekleme) modunda bırakılmasının hem ekonomik hem de çevresel açıdan önemli kayıplara yol açtığına dikkati çekiyor.
Araştırmalar, dünya genelinde elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 5 ila 10'unun yalnızca bekleme modunda çalışan cihazlardan kaynaklandığını ortaya koyuyor. Görünürde küçük gibi duran bu tüketim, milyonlarca hanede bir araya geldiğinde ciddi bir enerji israfına dönüşüyor.
Birçok elektronik cihaz, uzaktan kumanda sinyalini algılayabilmek, internet bağlantısını sürdürebilmek veya hızlı açılabilmek için bekleme modunda enerji çekmeye devam ediyor. Televizyonlar, uydu alıcıları, modemler, ses sistemleri, yazıcılar, kahve makineleri ve şarj cihazları bu tüketimin başlıca kaynakları arasında yer alıyor.
Uluslararası enerji kuruluşlarının verilerine göre, gelişmiş ülkelerde bir hanenin yıllık elektrik tüketiminin ortalama yüzde 5 ila 12'si bekleme modundaki cihazlardan kaynaklanabiliyor. Bu oran, hane başına yılda onlarca hatta yüzlerce kilovatsaatlik gereksiz enerji tüketimi anlamına geliyor.
Enerji uzmanları, özellikle kullanılmayan elektronik cihazların tamamen kapatılması veya prizden çekilmesinin enerji tasarrufunda önemli bir fark oluşturduğunu belirtiyor.
Uluslararası araştırmalara göre bekleme modunda çalışan cihazların dünya genelindeki yıllık elektrik tüketimi yüz milyarlarca kilovatsaati buluyor. Bu miktar, bazı ülkelerin toplam yıllık elektrik tüketimine eşdeğer seviyelere ulaşabiliyor.
Bekleme modundan kaynaklanan enerji tüketimi nedeniyle her yıl milyonlarca ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı atmosfere salınıyor.
Uzmanlar, enerji verimliliği hedeflerine ulaşılabilmesi için bireysel davranış değişikliklerinin de büyük önem taşıdığını vurguluyor.
Evlerde sürekli çalışır durumda bırakılan modemler, internet yönlendiricileri ve dijital kutular günün 24 saati enerji tüketiyor. Özellikle gece saatlerinde kullanılmayan cihazların açık bırakılması, gereksiz enerji kullanımını artırıyor.
Ayrıca prizde unutulan telefon, tablet ve dizüstü bilgisayar şarj cihazları da cihaz bağlı olmasa bile elektrik çekmeye devam edebiliyor. Tek başına düşük görünen bu tüketim, milyonlarca kullanıcı düşünüldüğünde önemli bir enerji yükü oluşturuyor.
Enerji kayıplarını azaltmak için öneriler
Enerji verimliliği uzmanları, bekleme modundaki enerji kayıplarını azaltmak için çeşitli önerilerde bulunuyor. Kullanılmayan elektronik cihazları tamamen kapatılması, gece saatlerinde televizyon, oyun konsolu ve ses sistemlerinin fişinin çekilmesi, çoklu priz anahtarı kullanarak birden fazla cihazın tek hareketle kapatılması, şarj cihazlarının kullanım sonrası prizden çıkarılması, enerji verimli ürünlerin tercih edilmesi ve akıllı priz sistemleriyle gereksiz tüketimin kontrol altına alınması bu öneriler arasında yer alıyor.
Uzmanlara göre bir evde bekleme modunda bırakılan cihazların tamamen kapatılmasıyla yıllık elektrik tüketiminde hissedilir bir düşüş sağlanabiliyor.
Bu durum yalnızca elektrik faturalarını azaltmakla kalmıyor, enerji üretiminden kaynaklanan karbon emisyonlarının da düşürülmesine katkı sunuyor.
Enerji verimliliğinin iklim değişikliğiyle mücadelede en etkili araçlardan biri olduğuna dikkat çeken uzmanlar, "Kullanmadığınız cihazları beklemede bırakmayın, tamamen kapatın" çağrısında bulunuyor.
