Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, İstanbul Finans Merkezi VakıfBank Genel Müdürlüğü Konferans Salonu'nda gerçekleştirilen etkinlikte, işbirliği protokolü ve yeni finansman paketini duyurmanın dışında israfı azaltan, ekonomik değere dönüştüren ve kaynaklarını daha verimli kullanan bir Türkiye için finans sektörünün üstleneceği yeni rolü konuşmak üzere bir arada bulunduklarını söyledi.
Sıfır atık meselesinin yalnızca bir çevre politikası olmadığını belirten Ağırbaş, "Enerjiyi, suyu, ham maddeyi ve emeği daha verimli kullanmak, daha az kaynakla fazla değer üretmek ve atığı yeniden ekonomiye kazandırmaktır. Daha da önemlisi bu dünya bize gelecek nesillere aktarmamız gereken büyük bir mirastır." dedi.
Ağırbaş, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın 2017 yılında başlattığı Sıfır Atık Hareketi'nin, bugün Türkiye'nin 81 ilinde, dünyanın 193 ülkesinde karşılık bulan küresel bir harekete dönüştüğünü ifade etti.
Sıfır Atık Vakfının çevre, iklim ve sıfır atık alanında çalışan dünyanın sayılı kurumlarından olduğunu vurgulayan Ağırbaş, İstanbul'u sıfır atık çalışmalarının merkezi yapmak istediklerine dikkati çekti.
Sıfır atık gibi çevre ve iklim çalışmalarının finans konusundan ayrı düşünülemeyeceğini aktaran Ağırbaş, doğru finansal temellere oturtulmayan, döngüsel ekonomi modelleriyle işlenmeyen ve harmanlanmayan bir modelin kalıcı olma ihtimalinin bulunmadığını kaydetti.
Sıfır atık çalışmasının siyaset üstü bir çalışma olduğunun altını çizen Ağırbaş, "Bu ülkede yaşayan 86 milyon vatandaşın geleceğini doğrudan ilgilendiren bir çalışmanın içerisindeyiz. Bu bağlamda biz 86 milyon vatandaşımızla beraber el ele, omuz omuza çalışarak daha yaşanabilir, daha adil bir dünyayı inşa edebileceğimize inanıyoruz." değerlendirmesinde bulundu.
İklim değişikliği ve küresel ısınma gibi sorunların global olduğuna değinen Ağırbaş, "Fakat bu sorunların çözümleri her ilde, hatta her mahallede farklı olabilir. Bütün şehirlerimizin, bütün bölgelerimizin kültürel kodları farklı olabilir. Bundan dolayı yaptığımız çalışmaları da yerelden başlatmak zorundayız." ifadesini kullandı.
Şehirlerde sıfır atık bağlamında güçlü bir değişim ve dönüşüm isteği bulunduğunu ancak bu çalışmaları yaparken ilk yatırım maliyetlerinin oldukça yüksek olduğunu belirten Ağırbaş, uzun geri dönüş süreçleri, teminat ve eş finansman ihtiyacı ile proje hazırlama kapasitesindeki eksikliklerin bu potansiyelin yatırıma dönüşmesinin önündeki engeller arasında bulunduğunu kaydetti.
Yaklaşık 90 milyon ton geri kazanılabilir atık yeniden ekonomiye kazandırıldı
VakıfBank Genel Müdürü Osman Arslan da Sıfır Atık Hareketinin 2017'de başladığını hatırlatarak, "Emine Erdoğan Hanımefendi'nin öncülüğünde başlayan Sıfır Atık Hareketi bugün ülkemizin sınırlarını aşarak küresel ölçekte karşılık bulan güçlü bir dönüşüm vizyonuna ulaştı." diye konuştu.
Kaynakların daha verimli kullanılmasından atıkların yeniden ekonomiye kazandırılmasına kadar uzanan bu yaklaşımın çevresel sorumluluğun yanında ekonomik ve toplumsal açıdan da yeni bir değer alanı oluşturduğuna işaret eden Arslan, "Ülkemizde 2017'de yüzde 13 seviyesinde olan geri kazanım oranı 2025 itibarıyla yüzde 37,5'in üzerine çıkmış. Sıfır atık çalışmalarının başladığı günden 2025 yılı sonuna kadar yaklaşık 90 milyon ton geri kazanılabilir atık yeniden ekonomiye kazandırıldı. Bu oranın 2035'te yüzde 60'a, 2053'te ise yüzde 70'e çıkarılması hedeflenmektedir." ifadelerini kullandı.
Arslan, VakıfBank olarak bu dönüşümün finansman tarafında güçlü bir sorumluluk üstlendiklerini belirterek, bankacılığın yalnızca kaynak sağlayan değil, ülkenin ihtiyaç duyduğu dönüşümü hızlandıran, üretim gücünü artıran ve ekonominin geleceğine yön veren stratejik bir rolü olduğuna inandıklarını söyledi.
Finansmanın dönüştürücü gücünü devreye alıyoruz
Arslan, 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı kapsamında döngüsel ekonomiye geçişin yılda 210 ile 350 milyar lira arasında katma değer oluşturması ve 100 binden fazla yeni istihdama katkı sağlamasının öngörüldüğünü dile getirdi.
Aynı dönemde üretim teknolojilerinin yenilenmesi ve atık yönetiminin geliştirilmesi için her yıl 110 ila 180 milyar lira düzeyinde kaynağa ihtiyaç duyulacağının öngörüldüğünü kaydeden Arslan, "Döngüsel ekonomi yalnızca çevresel bir sorumluluk değil, yüksek finansman ihtiyacı, güçlü yatırım potansiyeli ve önemli bir ekonomik değer üretme kapasitesi taşıyan yeni bir kalkınma alanıdır. Biz de bu noktada finansmanın dönüştürücü gücünü devreye alıyoruz." diye konuştu.
Arslan, döngüsel dönüşüme değer çatısı altında geliştirdikleri altı finansman alanıyla sorumlu ham maddeden sürdürülebilir üretime, toplama ve ayrıştırmadan geri kazanım ve yeniden işlemeye, yeniden üretimden kullanım ve dağıtıma kadar döngüsel ekonominin bütün halkalarını finansmanla buluşturduklarını belirtti.
Dönüşüm potansiyeli yüksek sektörlere ulaşmayı hedeflediklerini kaydeden Arslan, organize sanayi bölgelerinde (OSB) faaliyet gösteren KOBİ ve sanayicilerden işletmelere kadar geniş bir ekosistemi desteklediklerini belirtti.
İlk aşamada 10 milyar lira finansman hacmine ulaşmayı hedefliyoruz
Arslan, Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, 2024'te Türkiye'de 120 milyon ton atık oluşurken bunun 24,4 milyon tonunun imalat sanayisinden kaynaklandığını aktararak, "Bugün ülkemizde 400'ün üzerinde OSB bulunmaktadır. Dolayısıyla döngüsel ekonomiyi sanayinin üretim merkezlerine taşımak ve firmalarımızın yatırım ihtiyacını doğru finansman araçlarıyla buluşturmak büyük önem taşımaktadır. Finansman yapımızı işletmelerimizin farklı ölçekteki ihtiyaçlarına göre şekillendiriyoruz." ifadelerini kullandı.
İşletme sermayesi ihtiyaçlarında 10 milyon liraya kadar ve 24 ay vadeye varan, yatırım kredilerinde ise 50 milyon liraya kadar ve 60 aya varan finansman imkanı sunduklarını belirten Arslan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Daha büyük ölçekli projelerde hem tutarı hem de vadeyi uzatma noktasında bir engelimiz bulunmamaktadır. Daha büyük projeler geldiği zaman bunları da destekleyeceğiz. Bu çerçevede ilk aşamada 10 milyar lira finansman hacmine ulaşmayı ve 500'ün üzerinde firmayı döngüsel ekonomi dönüşümüyle buluşturmayı hedefliyoruz. 3 milyar liralık Kredi Garanti Fonu desteğiyle KOBİ'lerimizin dönüşüm yatırımlarında finansmana erişimi hem kolaylaştırıyor hem de güçlendiriyoruz. Dönüşümün ihtiyaçları geliştikçe yeni sektörleri, yeni yatırım alanlarını ve farklı sürdürülebilirlik temalarını kapsayan ürün ve finansman modellerini bu yapıya eklemeye devam edeceğiz.”
