Elazığ'da Fırat Üniversitesi (FÜ) Fen Fakültesi Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fahrettin Yakuphanoğlu, termoelektrik jeneratörlerin verimliliğini ölçen cihaz ve yazılımdan oluşan sistem geliştirdi.
Prof. Dr. Yakuphanoğlu, üniversite-sanayi işbirliğiyle FÜ ve Fırat Teknokent çatısı altında kurduğu şirketi aracılığıyla AR-GE çalışmaları yürüterek yüksek teknolojili ürünler geliştiriyor.
Yakuphanoğlu, yaklaşık 2 yıl önce yürüttüğü AR-GE çalışmaları sonucunda cep telefonları ve işlemcilerin soğutulmasında, laboratuvarlardaki PCR cihazlarında, hassas aşı ve ilaçların muhafazası ile derin uzay araçlarının kesintisiz güç üretimi gibi alanlarda kullanılan termoelektrik jeneratör üretti.
Isı enerjisini doğrudan elektrik enerjisine dönüştüren bu jeneratör, elektrik enerjisi kullanarak hassas soğutma ve ısıtma gerçekleştiriyor.
Bu termoelektrik jeneratörün verimliliğini ölçen cihaz yapmak için yaklaşık 1 yıl süren çalışma yürüten Yakuphanoğlu, çalışmaları sonucu "Termoelektrik Power Analiz Sistemi" adını verdiği cihaz ve yazılımdan oluşan sistem geliştirdi.
Yakuphanoğlu, AA muhabiri İsmail Şen’e, termoelektrik jeneratörlerin bugün pek çok teknolojide kullanım alanı bulduğunu, bu nedenle bilim insanlarının daha verimli çalışan termoelektrik jeneratörler üretmek için kapsamlı araştırmalar yaptıklarını belirtti.
Bu doğrultuda kendisinin de yarı iletken bir modül geliştirdiğini ifade eden Yakuphanoğlu, şunları kaydetti: "Termoelektrik modülü ürettikten sonra bunun analizlerini yapmamız lazım. Yani bunun verimliliğini, elektriksel performansını ölçmeniz gerekir. Bu ölçümleri yaparken yerli ve milli cihaza ihtiyaç duyduk, böyle yerli bir cihaz ya da sistem Türkiye'de yoktu. Bu amaçla bunu Türkiye'de ilk olarak yerli üretelim dedik. Amacımız fikri, yüksek teknoloji ürününe dönüştürmekti. Termoelektrik Power Analiz Sistemi adını verdiğimiz bir sistem ürettik. Bununla ürettiğimiz termoelektrik modülün bütün elektriksel özelliklerini otomatik olarak analiz edebilir ve bunun performansını belirleyebilirsiniz. Bu cihazı şu anda dünyanın farklı ülkelerine ihraç ettik, bilim insanları bunları şu anda kullanmaktadır."
Ürettiğimiz termoelektrik modülü geliştirdiğimiz sistemle rahatlıkla test edebiliyoruz
Yakuphanoğlu, termoelektrik jeneratörlerin cep telefonları ve işlemcilerin soğutulması, laboratuvarlardaki PCR cihazları, tıp dünyasında hassas aşı ve ilaçların muhafazası ile derin uzay araçlarının kesintisiz güç üretimi gibi pek çok kritik alanda kullanıldığını söyledi.
Geliştirdikleri sistemin Türkiye'de bu alanda yapılacak çalışmaların önünü açacağını ifade eden Yakuphanoğlu, şöyle konuştu: "Ürettiğimiz termoelektrik modülü yeni geliştirdiğimiz sistemle rahatlıkla test edebiliyoruz. Bu test sonucunda geliştirdiğimiz modülün verimliliğini daha yükseğe nasıl çıkarabiliriz, bununla ilgili çalışmalarımız devam ediyor. Bu analiz sistemiyle Türkiye'deki bilim insanları artık yeni termoelektrik jeneratörler üretebilecek ve bunlarla yeni yüzyılda termoelektrikle ilgili farklı teknolojiler üretecek şekilde geniş bir alan oluşturabilecek."
Bugüne kadar 40'ın üzerinde teknolojik ürün geliştirdiğini anlatan Yakuphanoğlu, bunlara altyapı sağlayan çok sayıda bilimsel makale yazdığını dile getirdi.
Yakuphanoğlu, ekim ayında Stanford Üniversitesi ve Elsevier (Uluslararası akademik yayıncılık şirketi) tarafından uluslararası yayınların niteliği ile bu yayınların aldığı bilimsel atıf sayıları esas alınarak hazırlanan "Dünyanın En Etkili Bilim İnsanları Listesi"nde yüzde 2'lik dilimde yer aldığını, bunun kendisini daha fazla araştırma yapma noktasında motive ettiğini sözlerine ekledi.
