GAÜN Makine Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi ve GAÜN Enerji Yönetim Merkezi Müdürü Prof. Dr. Adem Atmaca'nın kurduğu firma tarafından yaklaşık iki yıllık çalışmanın ardından geliştirilen sistem, enerji üretim kayıplarını azaltmayı, bakım maliyetlerini düşürmeyi ve santral verimliliğini artırmayı amaçlıyor.
Bilimsel kalite, yenilikçilik, uygulanabilirlik ve etki potansiyeli bakımından başarılı bulunan proje, Avrupa Birliği'nin Horizon Europe Programı kapsamında "Seal of Excellence" kalite etiketi almaya hak kazandı.
Prof. Dr. Atmaca, AA muhabiri Adsız Günebakan’a, Avrupa ve Türkiye'de hızla artan güneş enerjisi santrallerinde verimlilik ve arıza yönetiminin önemli bir sorun haline geldiğini söyledi.
Santral işletmecilerinin verim kayıplarının nedenlerini belirlemede güçlük yaşadıklarına işaret eden Atmaca, bunun üzerine yapay zeka tabanlı karar destek sistemi geliştirdiklerini belirtti.
Atmaca, "Şirketlerin GES'lerle ilgili verimlilikten haberlerinin olmadığını, problemlerinin ne olduğunu kestirmekte zorlandıklarını gördük. Bunun üzerine hataları önceden tespit edip hızlı şekilde müdahale edilmesini sağlayacak yapay zeka destekli bir çalışma başlattık. Geliştirdiğimiz algoritma, arızayı tahmin ediyor ve olası nedenlerini önem sırasına göre kullanıcıya sunuyor." dedi.
Veriler yapay zekayla analiz ediliyor
Güneş enerjisi santrallerinde sık karşılaşılan beş temel arıza türünü tespit etmeye odaklandıklarını anlatan Atmaca, sistemin voltaj, akım, güneşlenme süresi ve enerji üretim profili gibi çok sayıda veriyi eş zamanlı analiz ettiğini söyledi.
İnsanların haftalar içinde fark edebileceği problemlerin sistem sayesinde çok daha kısa sürede belirlenebildiğini ifade eden Atmaca, bunun bakım süreçlerini hızlandırarak santral performansını artırdığını dile getirdi.
Yüzde 8-10 verimlilik artışı bekliyoruz
Prof. Dr. Atmaca, geliştirilen yazılımın farklı parametreleri birlikte değerlendirerek arızaları oluşmadan önce tahmin edebildiğini belirterek, şöyle konuştu: "Geliştirdiğimiz yazılımla birçok parametrenin GES üzerindeki etkilerini ayrı ayrı değerlendirip santraldeki problemin ne olduğunu çok önceden tahmin edebiliyoruz. Bu ürünle santrallerde minimum yüzde 8-10 verimlilik artışı bekliyoruz. Üniversitemizdeki güneş enerjisi santralinde yaptığımız uygulamalarda yıllık yaklaşık yüzde 10 verim artışı elde ettik."
Mobil uygulamayla anlık takip
Sistemin mobil uygulamayla da desteklendiğini belirten Atmaca, uzaktaki santrallerden gelen verilerin anlık izlenebildiğini, yapay zekanın oluşturduğu uyarılar doğrultusunda teknik ekiplere iş emri gönderilerek arızalara hızlı şekilde müdahale edilebildiğini söyledi.
Projede görev alan GAÜN Makine Mühendisliği Bölümü 3. sınıf öğrencisi İrem Seda Çil de teknoparkta yürütülen çalışmaların hem mesleki hem de kişisel gelişimine önemli katkı sağladığını ifade etti.
