Burdur'da Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi (MAKÜ) ev sahipliğinde T3 Vakfı ve TÜME'nin katkılarıyla düzenlenen Hayvancılık, Tarım ve Gıda Teknolojileri AR-GE ve İnovasyon Festivali (HAYTEKFEST 2025), MAKÜ Yerleşkesi'ndeki Lavanta Tepesi Oteli'nde sektör paydaşlarının katılımıyla gerçekleştiriliyor.
"Sürdürülebilir Kalkınma, Sürdürülebilir Hayvancılık, Tarım ve Gıda Teknolojileri" temasıyla hayata geçirilen festivalde hem gençler ve firmalar tarafından hazırlanan projeler yarışıyor hem de sektör uzmanlarının katılımıyla paneller gerçekleştiriliyor.
Tarımda dijitalleşme dönemi
Festivale katılan Özay, Anadolu Ajansı muhabirine, TÜME'nin, tarım sektöründe teknoloji geliştiren firmaları, girişimleri, akademi ve kamu paydaşlarını bir araya getirerek yenilikçi çözümler üretmeyi ve sürdürülebilir tarımı desteklemeyi amaçlayan işbirliği platformu olduğunu söyledi.
Türkiye'nin tarım sektöründe dijital dönüşümü hızlandırmayı ve sürdürülebilir üretim modellerini yaygınlaştırmayı amaçladıklarını belirten Özay, "Dedelerimiz çiftçilikle uğraşıyordu. Babalarımızın yüzde 50'si belki yüzde 40'ı bu işleri yapıyordu, tarım ve hayvancılık alanındaydı. Peki bizim çocuklarımız bu işleri yapacak mı? Orada çok büyük bir soru işareti var. Belki yüzde 5, yüzde 10 bu alan çıkacak ama bizim tarım ürünlerine ve hayvancılık ürünlerine ihtiyacımız var. Peki bunlar nasıl üretilecek?" diye biz bir yola çıktık." dedi.
Gençlere, çocuklara teknolojiyle verimli bir üretimin nasıl yapılacağını göstermeye çalıştıklarını dile getiren Özay, HAYTEKFEST'in de bu açıdan önemli bir etkinlik olduğunu ifade etti.
Tarımda teknolojiyi daha aktif hale getirmek istediklerini anlatan Özay, "Üretici diyor ki 'Benim maliyetim sattığım şeyi karşılamıyor.', tüketici de diyor ki 'Ben çok pahalıya alıyorum bu ürünü, benim de alım gücüm bunlara yetmiyor.' Burada üretici de tüketici de haklı. Bunun nasıl önüne geçeceğiz? Üreticiyi daha verimli üretmeye, üretim yapabilir hale getirmeye çalışarak. Bu da teknoloji ve verimlilikle olacak." diye konuştu.
Özay, dünyada su ve toprak kaynaklarının giderek azaldığına dikkati çekerek, bir an önce tarımda dijital dönüşümün sağlanması gerektiğini ifade etti.
Otonom çiftlik konsepti oluşturulacak
TÜME olarak bir güç birliği de oluşturmak istediklerinin altını çizen Özay, şunları kaydetti: "Biz otonom çiftlik konseptiyle yola çıktık. Otonom çiftlik konseptinin de içerisinde belli başlı ürünler var. Sağım robotu, buzağı beslenme robotu, yem merkezi, yem dağıtımı aracı, fanlar, hayvan takip sistemleri, sürü yönetim sistemleri gibi. Bütün bunları üreten firmalar var Türkiye'de. Türkiye'miz bu konuda çok geride değil. Sadece bu firmaların birbirinden haberi yoktu. TÜME altında bunları bir araya getirerek ortak bir dile kavuşmaya çalışıyoruz. Bir otonom çiftlik oluşturduğumuzda yem dağıtma makinesinin yem itme makinesiyle, beslenme makinesinin sağım robotuyla ya da tüm sistemlerin aslında birbiriyle konuşmasını sağlamaya çalışıyoruz. TÜME olarak 40 besi çiftliğini otonom şeklinde üretmeyi planlıyoruz. Tamamen teknolojiyi kullanacağız. Gençlere bunları sunacağız ve gençler buradan öncelikle eğitimlerini alacaklar, verimli bir çiftlik nasıl yönetilir, nasıl idare edilir, doğru çalışma nasıl yapılır, bunu öğrenecekler ve bunu sertifikalandıracağız. Daha sonra da o çiftlikte onların onu yönetmesini ve başarıya ulaşmalarını takip ediyor olacağız."
Özay, TÜME'nin özel sektör, üniversiteler ve çiftçileri bir araya getirerek tarımda dijitalleşmeyi teşvik eden bir ekosistem oluşturduğunu söyledi.
Bu ekosistemin yapay zeka destekli üretim, hassas tarım uygulamaları, akıllı sulama sistemleri ve otonom hayvancılık teknolojileri gibi alanlarda faaliyet gösterdiğini anlatan Özay, "Zooteknist, veteriner, ziraat mühendisi arkadaşlar sadece toprakla, hayvanla uğraşmayacak artık, verilerle uğraşacak, verileri analiz edecek ve ona göre tedavisini uygulayacak, ona göre gübresini atacak, ona göre ekimini yapacak, sulamasını yapacak." ifadelerini kullandı.
