Dijitalleşmeyle birlikte tüketicilerin daha yoğun şekilde reklam ve ilanlara maruz kaldığına dikkat çeken Bakanlık, hedefli reklamcılıktan yapay zekâ ile hazırlanan reklamlara, sosyal medya etkileyicileri aracılığıyla yapılan tanıtımlardan indirimli satış kampanyalarına kadar birçok alanda yeni kurallar getirildiğini açıkladı.
Yönetmelikle birlikte, kişisel veriler kullanılarak oluşturulan hedefli reklamlarda tüketicilere, reklamın hangi kriterlere göre gösterildiği ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceği konusunda doğrudan ve kolay erişilebilir bilgi sunulması zorunlu hale getirildi.
Çocuklara yönelik hedefli reklam yasaklandı
Yeni düzenleme kapsamında çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme yöntemiyle hedefli reklam yapılması yasaklandı. Böylece çocukların dijital ortamda ticari yönlendirmelere karşı daha güçlü şekilde korunması amaçlanıyor.
Influencer paylaşımlarında reklam ibaresi zorunlu
Sosyal medya etkileyicilerinin ürün veya hizmet karşılığında kazanç, indirim, ücretsiz ürün ya da etkinlik katılımı gibi herhangi bir menfaat elde ederek yaptığı paylaşımlarda, reklam niteliğinin açıkça anlaşılmasını sağlayacak "reklam" veya "tanıtım" ibarelerinin kullanılması zorunlu olacak.
İndirimli satış reklamlarına yeni kriterler
Yönetmelikle, tüketiciye indirim veya başka bir avantaj sağlanmasını belirli koşullara bağlayan satış kampanyaları da indirimli satış reklamlarına ilişkin hükümlere tabi tutuldu.
İndirimli satış reklamlarında, indirim öncesi fiyat olarak kampanyanın başlangıcından önceki son 10 gün içerisinde uygulanan en düşük fiyat esas alınacak. Meyve, sebze gibi çabuk bozulabilen ürünler ile hizmetlerde ise indirimden önceki son fiyat dikkate alınacak.
Yasa dışı şans oyunlarının reklamı da yasak kapsamına alındı
Yönetmelikte, yasa dışı bahis ve kumarın yanı sıra yasa dışı şans oyunlarına yönelik reklamlar da yasak kapsamına dahil edildi. Ayrıca falcı, medyum ve astrolog gibi hizmetlere ilişkin reklam yasağı da korundu.
Şikâyet platformlarında bekleme süresi kısaltıldı
Tüketici şikâyetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcılara tanınan 72 saatlik cevap süresi 48 saate indirildi. Bu süre içinde açıklama yapılmaması halinde tüketici değerlendirmeleri doğrudan yayımlanabilecek.
Yapay zekâ ile hazırlanan reklamlara şeffaflık şartı
Yapay zekâ teknolojileri kullanılarak oluşturulan ve gerçek insandan ayırt edilmesi güç dijital karakterlerin yer aldığı reklamlarda, bu durumun açık ve anlaşılır şekilde belirtilmesi zorunlu hale getirildi.
Ayrıca gerçek kişilerin yapay zekâ ile oluşturulan dijital kopyalarının, ürünü veya hizmeti deneyimlemiş ya da tavsiye ediyormuş izlenimi oluşturacak şekilde reklamlarda kullanılmasına izin verilmeyecek.
Çevre dostu ifadelerine belge zorunluluğu
Çevresel beyan içeren reklamlarda "çevre dostu" gibi genel ifadelerin açıklama yapılmaksızın kullanılması yasaklandı. Reklamlarda yer alan çevresel iddiaların ürün veya hizmetin yaşam döngüsünün hangi aşamasını kapsadığı açıkça belirtilecek.
Ayrıca bu tür beyanların; yetkili kurumlar, üniversitelerin ilgili bölümleri veya akredite bağımsız kuruluşlardan alınan belge ve raporlarla ispatlanması gerekecek.
Takviye edici gıdalarda yanıltıcı reklamlara engel
Takviye edici gıdaların normal beslenmenin yerine geçtiği izlenimi oluşturacak reklamlara yasak getirildi. Bununla birlikte, sağlık beyanı kapsamına girmemek kaydıyla karşılaştırmalı reklam yapılmasına imkân tanındı.
Akademik unvanların yanıltıcı kullanımına düzenleme
Yönetmeliğe eklenen yeni hükümle birlikte ticari reklamlarda akademik unvanların tüketiciyi yanıltacak veya aldatacak şekilde kullanılmasının önüne geçilecek.
Tüketici değerlendirmelerine yeni standart
Satın alma sürecinin doğrulanamadığı platformlardan alınan tüketici değerlendirmeleri yayımlanamayacak. Ayrıca ürün, hizmet, teslimat ve satıcı gibi farklı başlıklarda yayımlanan değerlendirmelerin tamamının tüketicinin kolayca görebileceği şekilde birlikte sunulması zorunlu olacak.
Ticaret Bakanlığı, düzenlemelerin 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe gireceğini belirterek, tüketicileri yanıltan, bilgi ve tecrübe eksikliğini istismar eden ve haksız rekabete yol açan reklam ve ticari uygulamalara yönelik denetimlerin kararlılıkla sürdürüleceğini vurguladı.
