Teklif; azami öğrenim süresi dolan öğrencilere yeni haklar tanınmasından akademik etik ihlallerine ağır yaptırımlara, vakıf üniversitelerine yönelik düzenlemelerden disiplin süreçlerine kadar birçok önemli değişiklik içeriyor.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda görüşmeleri süren Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kapsamında ilk 13 madde kabul edildi. Düzenleme, öğrenci affı niteliğindeki hükümler, öğretim üyelerine ilişkin yeni uygulamalar, akademik etik kuralları ve vakıf üniversitelerine yönelik yaptırımları kapsıyor.
Genel Kurul'da teklifin ilk bölümü üzerinde siyasi partilerin milletvekilleri görüşlerini dile getirirken, yükseköğretim sisteminin yapısı, üniversite özerkliği, akademik özgürlük ve güvenlik soruşturması uygulamaları tartışma konusu oldu.
Azami öğrenim süresini dolduran öğrencilere yeni haklar
Kabul edilen düzenlemeye göre, azami öğrenim süresi dolmasına rağmen mezun olamayan son sınıf öğrencilerine, intörnlük dönemi hariç başarısız oldukları veya alamadıkları teorik ve uygulamalı dersler için iki ek sınav ya da tekrar hakkı verilecek.
Uygulamalı eğitim veya intörnlük eğitimini tamamlayamayan öğrencilere ise bu eğitimlerini tamamlama imkânı sağlanacak. Ara sınıfta bulunan ve azami öğrenim süresini dolduran öğrenciler ise bu kapsamda ek sınav hakkından yararlanamayacak.
75 yaşına kadar sözleşmeli görev yapılabilecek
Teklifle birlikte, emeklilik yaş haddine ulaşan öğretim üyeleri için yeni bir düzenleme getiriliyor. Üniversitelerin ihtiyaç duyduğu bölüm ve programlarda görev yapan öğretim üyeleri, Yükseköğretim Kurulu'nun kararıyla 75 yaşını geçmemek şartıyla ikişer yıllık sözleşmelerle görev yapabilecek.
Bu kapsamda görev yapan akademisyenlerin özlük haklarının korunması ve kadrolu öğretim üyeleriyle uygulama birliğinin sağlanması da hüküm altına alınıyor.
Akademik etik ihlallerine ağır yaptırımlar geliyor
Kanun teklifinde akademik sahteciliğe yönelik dikkat çeken hükümler de yer aldı.
Kendi emeğine dayanmayan tez, makale, kitap veya projelerle akademik unvan ya da diploma alan kişiler üniversite öğretim mesleğinden çıkarılacak, bu yolla elde edilen akademik derece ve unvanlar geri alınacak.
Bu çalışmaları ücretli veya ücretsiz şekilde hazırlayan ya da aracılık eden kişiler hakkında ise 5 bin günden 20 bin güne kadar adli para cezası uygulanabilecek.
Disiplin soruşturmalarında yeni usul
Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları doğrultusunda disiplin soruşturması süreçleri yeniden düzenleniyor.
Buna göre soruşturulan kişiye yöneltilen iddialar açık şekilde bildirilecek, ifade ve savunma için en az 7 günlük süre tanınacak. Kişinin soruşturma dosyasını inceleme hakkı güvence altına alınırken, hukuki dinlenilme hakkının güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Vakıf üniversiteleri için yeni yaptırımlar
Teklif kapsamında vakıf yükseköğretim kurumlarına uygulanacak idari yaptırımlar da ilk kez ayrıntılı şekilde düzenleniyor.
İhlalin niteliğine göre uyarı verilmesi, yeni bölüm açılmasının askıya alınması, öğrenci kontenjanının sınırlandırılması, öğrenci alımının durdurulması, faaliyet izninin geçici olarak durdurulması veya tamamen kaldırılması mümkün olacak.
Mali yapısını sürdüremeyen vakıf üniversiteleri ise belirli şartlarda garantör ya da YÖK'ün uygun göreceği devlet üniversitesine devredilebilecek.
Üniversitelere ortak teknoloji ofisi kurma imkânı
Yeni düzenlemeyle yükseköğretim kurumlarının ortak Teknoloji Transfer Ofisi (TTO) kurmasının önü açılıyor. Üniversiteler, geliştirdikleri buluşların ticarileştirilmesi amacıyla ortak şirket kurabilecek, yatırım yapabilecek ve kamu ya da özel sektörle ortaklık geliştirebilecek.
Ayrıca Cumhurbaşkanı kararıyla devlet üniversitelerinin yurt dışında yerleşke, akademik birim ve eğitim programı açabilmesine de imkân tanınıyor.
Yabancı uzmanlık öğrencilerine ilişkin madde tekliften çıkarıldı
Genel Kurul görüşmeleri sırasında AK Parti'nin verdiği önerge kabul edildi. Böylece, yükseköğretim kurumları ile Sağlık Bakanlığına bağlı eğitim ve araştırma hastanelerinde yabancı uyruklu kontenjanında uzmanlık eğitimi görenlere döner sermaye gelirinden pay verilmemesine ilişkin düzenleme teklif metninden çıkarıldı.
İlk 13 maddenin kabul edilmesinin ardından teklifin ikinci bölümü üzerindeki görüşmeler tamamlandı. TBMM Genel Kurulu, komisyonun yerini almaması nedeniyle birleşimi ertesi gün saat 14.00'te toplanmak üzere kapattı.
