TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen Yükseköğretim Kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik öngören teklif yasalaştı. Düzenlemeyle yükseköğretim sistemini ilgilendiren çok sayıda başlıkta yeni uygulamalar devreye alınırken, öğrenci affı yeniden yürürlüğe girdi. Kanun ayrıca üniversitelerin akademik yapılanması, öğretim üyelerinin çalışma koşulları, disiplin süreçleri ve vakıf üniversitelerine yönelik yaptırımlarda da önemli değişiklikler içeriyor.
Öğrenci affı yürürlüğe girdi
Yeni düzenlemeye göre daha önce getirilen öğrenci affı hükümlerinden yararlanmamış olmak şartıyla, çeşitli nedenlerle üniversitelerle ilişiği kesilen veya kayıt hakkı kazandığı halde kayıt yaptırmayan öğrenciler yeniden yükseköğretime dönüş imkânı elde edecek. Kanunda belirtilen istisnalar dışında kalan adaylar, yasal süresi içerisinde başvuruda bulunmaları halinde 2026-2027 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine devam edebilecek. Ayrıca belirli şartları sağlayan öğrenciler için yatay geçiş imkânı da tanındı.
Akademik kadrolar ve öğretim üyelerine yeni düzenlemeler
Kanunla birlikte emeklilik yaş haddine ulaşan öğretim üyelerinin, ihtiyaç duyulan bölüm ve programlarda Yükseköğretim Kurulu kararıyla 75 yaşına kadar belirli sürelerle sözleşmeli olarak görev yapabilmesine olanak sağlandı. Sözleşmeli görev yapan öğretim üyelerinin özlük haklarının korunmasına yönelik hükümler de yasada yer aldı. Bunun yanında yurt dışında görev alacak akademisyenlerin izin süreleri ve çalışma esasları yeniden düzenlendi.
Bilimsel etik ihlallerine ağır yaptırımlar
Yasayla akademik etik ihlallerine yönelik yaptırımlar da ağırlaştırıldı. Başkalarına hazırlatılan tez, makale, kitap veya projelerle akademik unvan ya da diploma elde eden kişiler hakkında meslekten çıkarma, akademik unvanların geri alınması ve adli para cezaları uygulanabilecek. Bu çalışmaları hazırlayan veya aracılık eden kişiler de cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalacak.
Vakıf üniversiteleri için yeni denetim mekanizması
Kanun, vakıf yükseköğretim kurumlarına uygulanacak idari yaptırımları da ayrıntılı şekilde düzenledi. Eğitim faaliyetlerini sürdüremeyecek duruma gelen vakıf üniversitelerinin faaliyet izinlerinin kaldırılması ve öğrencilerin başka üniversitelere devredilmesine ilişkin usuller netleştirildi. Ayrıca teknoloji transfer ofisleri, ortak araştırma merkezleri ve üniversitelerin yurt dışı yapılanmalarına yönelik yeni hükümler de yasada yer aldı.
Kahramanmaraş'taki üniversite yapısı yeniden şekilleniyor
Düzenlemenin en dikkat çeken bölümlerinden biri Kahramanmaraş'taki yükseköğretim kurumlarını ilgilendirdi. Buna göre Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi'nin adı İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi olarak değiştirildi. Üniversitenin bilim ve teknoloji odaklı yeni bir yapıya kavuşturulması hedeflenirken, bazı fakülte ve meslek yüksekokulları Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi bünyesine aktarılacak. Ayrıca çeşitli enstitüler birleştirilerek Lisansüstü Eğitim Enstitüsü çatısı altında yeniden yapılandırılacak. Personel, öğrenciler, bütçe ödenekleri ve laboratuvar altyapısının devrine ilişkin geçiş hükümleri de kanunda ayrıntılı şekilde düzenlendi.
Yeni kadrolar oluşturulacak
Kanun kapsamında yükseköğretim kurumlarının akademik personel ihtiyacını karşılamak amacıyla 48 üniversite için profesör, doçent, doktor öğretim üyesi ve araştırma görevlisi kadroları ihdas edildi. Böylece özellikle sağlık alanı başta olmak üzere öğretim elemanı ihtiyacının karşılanması hedefleniyor.
Yükseköğretim sisteminde geniş kapsamlı değişiklikler getiren düzenleme, öğrenci haklarından üniversitelerin kurumsal yapısına kadar birçok alanda yeni bir dönemin kapısını aralarken, özellikle Kahramanmaraş'taki üniversitelerde yaşanacak yapısal dönüşüm nedeniyle bölgedeki akademik yapılanmayı da doğrudan etkileyecek.
