Türkiye, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne taraf 196 ülke ve Avrupa Birliği’nin yer aldığı Taraflar Konferansı’na (COP) ilk kez ev sahipliği yapıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kararıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un başkanlığında düzenlenen COP31 Antalya’da 12 gün sürecek. Mavi Alan'daki Anadolu Salonu'nda düzenlenen Genel Kurul açılışına COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, COP30 Başkanı Andre Correa do Lago, Müzakereler Başkanı ve Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen, Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) Başkanı Jim Skea, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) İcra Sekreteri Simon Stiell ve 196 ülkenin ve Avripa Birliği’nin (AB) temsilcileriyle delegeleri katıldı.
COP31 Başkanı Kurum, BM iklim zirvesi başkanlık tokmağını devraldı
Geçen yılki Taraflar Konferansı COP30’un Başkanı Andre Correa do Lago’nun açılış konuşmasıyla başlayan programda COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Başkanı Murat Kurum, dünyanın en önemli iklim zirvesi için bir önceki Taraflar Konferansı COP30’un Başkanı Andre Correa do Lago’dan başkanlık tokmağını devraldı. Böylece Türkiye’nin BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne taraf 196 ülke ve Avrupa Birliği’nin yer aldığı Taraflar Konferansı’na (COP) bir yıl sürecek başkanlık süreci resmen başladı.
Ardından açılış konuşmasını gerçekleştiren COP31 Başkanı Kurum, dünyanın savaşlardan ekonomik krizlere, teknolojik dönüşümden iklim değişikliğine kadar çok boyutlu sınamalarla karşı karşıya olduğunu söyledi: Karşımızda hızla değişen, aynı anda birçok sınamayla mücadele eden bir dünya var. Savaşların ve jeopolitik gerilimlerin sürdüğü; ticaret yollarının, enerji hatlarının ve tedarik zincirlerinin yeniden şekillendiği bir dünya. Ekonomik belirsizliklerin, borç yükünün ve hayat pahalılığının milyonlarca insanın gündelik hayatına dokunduğu; yüz milyonlarca insanın gıdaya erişmekte zorlandığı bir dünya. Teknolojinin ve yapay zekanın baş döndürücü hızla ilerlediği; buna karşılık sermayeye, bilgiye ve teknolojiye erişimde büyük mesafelerin sürdüğü bir dünya. Ve bütün bunların üzerinde; daha sıcak, daha kırılgan, afetlere açık bir dünya.
Dünya bize çok açık bir şey söylüyor: sıfır noktasındayız
İklim krizinin zaman ve sınır tınamadığına dikkat çeken Bakan Kurum, “Bir yerde başlayan kuraklığın tarihi, başka bir yerde sofraya yazılıyor. Bir bölgede taşan nehir, binlerce kilometre ötede fabrikaların üretim takvimini değiştiriyor. Bir ülkede azalan su, başka toplumların ekonomisine, göç hareketlerine ve güvenliğine kadar sonuçlar doğuruyor. Aşırı sıcaklar şehirleri, tarımı ve insan sağlığını aynı anda zorluyor. Dünya bize açık bir şey söylüyor: Sıfır noktasındayız. Bu yüzden bugünün dünyasında artık söz tükendi. Bu bilinçle hareket etmek zorundayız. Çünkü iklim politikası aynı zamanda kalkınma politikasıdır. Gıda politikasıdır. Enerji politikasıdır. Şehir politikasıdır. Ve her şeyden önce, insanın geleceğini koruma politikasıdır” dedi.
Ortak bir takvim, ortak bir sorumluluk getiriyor
Yaşanan bu krizlerin çözümü noktasında tüm dünyanın Antalya’da buluştuğunun altını çizen Bakan Kurum, “Tam da bu nedenle Antalya’dayız. Krizlerin birbirini büyüttüğü bir çağda, çözümleri birbirini güçlendirecek şekilde kurmak için buradayız. Coğrafyalarımız farklı olabilir. Şartlarımız, imkanlarımız ve önceliklerimiz farklı olabilir. Fakat dünyanın iklim takvimi ortaklaşıyor. Ortak bir takvim, ortak bir sorumluluk getiriyor. İşte Antalya’nın çağrısı budur; Ayrışmanın arttığı bir dönemde diyaloğu büyütmek, güvenin sınandığı bir dönemde güveni yeniden kurmak, ihtiyacın büyüdüğü bir dönemde imkanları harekete geçirmek, verilen sözlerle insanların hayatı arasındaki mesafeyi kapatmak. COP31’i bunun için Uygulama COP’u yapmak istiyoruz” diye konuştu.
Türkiye sorumluluk üstlenmeye hazırdır
Kurum, COP31 Başkanlığı’nın finansa erişimi kolaylaştırmayı hedef edindiğinin altını çizdi: Finansmana erişenlerle erişemeyenler arasında bir mesafe var. Teknolojiye sahip olanlarla ona ihtiyaç duyanlar arasında bir mesafe var. Direnç kapasitesi güçlü ülkelerle kırılgan toplumlar arasında bir mesafe var. İklim diplomasisinin büyük görevi, bu mesafeleri azaltmaktır. Türkiye tarih boyunca bir köprü olmuştur. Şimdi de Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, Kuzey ile Güney’in, gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan ülkelerin beklentilerini ortak zeminde buluşturmak için sorumluluk üstlenmeye hazırdır. Avustralya ile birlikte; Pasifik’in sesini duymaya, kırılgan ülkelerin derdine çözüm bulmaya hazırdır.
Bugün ertelenen dirençlilik yatırımı yarının afet maliyetine dönüşebilir
Bakan Kurum, iklim değişikliği ile mücadele bugüne kadar alınan kararların ve taahhütlerin bir an önce hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti: Biliyoruz ki; iklim eyleminin en pahalı faturalarından biri gecikmedir. Bugün ertelenen dirençlilik yatırımı yarının afet maliyetine dönüşebilir. Bugün ulaşmayan uyum finansmanı yarın o insani krizi büyütebilir. Bu yüzden geleceğin maliyetini bugünün kararlarına taşımak zorundayız. 1,5 derece hedefi yolumuzu göstermeye devam ediyor. Bilimin ortaya koyduğu gerçekleri açıkça konuşacağız. En kırılgan ülkelerin ve toplulukların sesini gündemimizin merkezine taşıyacağız. Ve Antalya’da aldığımız kararların gerçek ömrü, bu salonlar çıktıktan sonra başlayacak.
Sözleri sonuçlara dönüştürelim, kararları yatırıma dönüştürelim
COP31 Başkanı Kurum, dünyanın ortak geleceği için ortak mücadele çağrısı yaptı: “Buradan bütün ülkelere, halklara ve gençlere çağrıda bulunuyorum: Gelin, tarihi bir iş birliğini Antalya’da birlikte kuralım. Sözleri sonuçlara dönüştürelim. Kararları yatırıma dönüştürelim. Bilgiyi harekete geçirelim. Bir karar bir şehrin altyapısında yaşamalı. Bir çiftçinin toprağında yaşamalı. Bir fabrikanın üretim hattında yaşamalı. Bir ailenin enerji faturasındaki iyileşmede yaşamalı. Çünkü bir kararın gerçek değeri, insan hayatına dokunduğu anda ortaya çıkar. COP31 sürecinin 3 temel değer üzerine inşa edildiğini kaydeden Bakan Kurum, “COP31 Başkanlığı yaklaşımımızın merkezinde üç kavram var: Diyalog, uzlaşı, aksiyon. Önce birbirimizi dinleyeceğiz. Sonra ortak zemini büyüteceğiz. Ardından o ortak iradeyi sahaya taşıyacağız.
İklim Değişikliği ile mücadelede Sıfır Atık yaklaşımının önemine dikkat çeken Bakan Kurum, COP31 Eylem Gündemi’nin de en önemli başlıklarından biri olduğunu vurguladı: Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğündeki Sıfır Atık Hareketi; kaynaklara sahip çıkmayı, israfı azaltmayı, verimliliği artırmayı, günlük hayatın parçası haline getiriyor. Çocuklarımızı ve gençlerimizi bu dönüşümün en güçlü taşıyıcıları olarak görüyoruz. Gençler bu işin öznesi. Çünkü bugün kazanılan bir alışkanlık, yarının kültürüne dönüşür. Aynı yaklaşımı enerji dönüşümüne taşıyoruz. 35’e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdümüzle 2035 yılına kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35’e çıkarma hedefini ortaya koyduk. Yenilenebilir enerji, güçlü şebekeler, depolama kapasitesi, enerji verimliliği, temiz ulaşım ve yeşil sanayi bu dönüşümün birbirini tamamlayan parçaları olarak görüyoruz. İklim görüşmelerinin sonucunu insanların günlük hayatında; yeni iş imkanlarında görmek istiyoruz. Tabii bütün bunlar güçlü bir finansman mimarisi gerektiriyor.
Küresel iş birliğinin görünmeyen altyapısı güvendir
COP31 Başkanı Kurum konuşmasında COP31 Eylem Gündemi’nin öncelikli başlıklarını sıraladı: Finansmanın yanında başka bir altyapıya daha ihtiyacımız var: Güven. Çünkü güven de bir iklim altyapısıdır. Bir ülkenin verdiği sözün karşılığını görmesi, ihtiyaç duyduğu kaynağa erişmesi, taahhüt edilen finansmanın zamanında ulaşması ve alınan kararların hayata geçeceğine inanması. Küresel iş birliğinin görünmeyen altyapısı budur. Bakü’de gelişmekte olan ülkeler için 2035 yılına kadar yıllık en az 300 milyar dolarlık iklim finansmanı hedefi üzerinde uzlaşıldı. Kamu ve özel sektör kaynakların yıllık en az 1,3 trilyon dolara çıkarılması için çağrı yapıldı. Şimdi sözün sermayeye, sermayenin yatırıma, yatırımın sonuca dönüşme zamanıdır. Bugün dünyanın ihtiyaç haritasına baktığımızda bir tablo görüyoruz. Sermaye, teknoloji, bilgi ve uzmanlık haritasına baktığımızda başka bir tablo görüyoruz. Biz bu iki haritayı üst üste getirmek istiyoruz. Finansman arayan projeyle yatırımcıyı, teknolojiye ihtiyaç duyan ülkeyle çözüm sahibini, yerel ihtiyaçla küresel kapasiteyi buluşturacağız. Bunun adı İklim Uygulama Köprüsü. Amacı, ihtiyacın olduğu yere imkânı, imkânın olduğu yere sorumluluğu taşıyacağız.
Antalya’dan bir kararlar listesi değil bir çalışma kültürü bırakmak istiyoruz
Bakan Kurum, COP31 Zirvesi’nin sonunda ortaya çıkacak kararların önemini şu sözlerle anlattı: Antalya’dan bir kararlar listesi bırakmak istemiyoruz. Bir çalışma kültürü bırakmak istiyoruz. Birbirini dinleyen ülkeler, birbirine güvenen kurumlar, bilgisini paylaşan bilim insanları, çözüm geliştiren girişimciler, sorumluluk üstlenen şirketler, kaynaklarını harekete geçiren finans kuruluşları. Belém’de Brezilya bize ‘muçiaro’ ruhunu anlattı. Bizim kültürümüzde bunun yüzyıllardır yaşayan güçlü bir karşılığı var: İmece. İmece, bir insanın gücünün yetmediği yerde herkesin elini taşın altına koymasıdır. İmece, yükü paylaşmak kadar umudu da paylaşmaktır. Bugün dünyanın ihtiyacı tam olarak budur. Her ülkenin bilgisine, her toplumun deneyimine, her kuşağın enerjisine, her kurumun kapasitesine ihtiyacımız var. Ve istiyoruz ki yıllar sonra Antalya hatırlandığında burada hangi cümlelerin kurulduğundan önce hangi işlerin başladığı konuşulsun. Hangi yatırımların harekete geçtiği, hangi teknolojilerin sınırları aştığı, hangi şehirlerin direnç kazandığı, hangi çocuğun geleceğe daha güvenle baktığı hatırlansın. Antalya’nın mirası sözlerimizden büyük olsun. Görünmeyen mesafeleri azaltan bir Antalya, ihtiyaçla imkânı buluşturan bir Antalya, gecikmenin yerine harekete geçmeyi koyan bir Antalya, iklim eylemini insanın hayatına ulaştıran bir Antalya. İmece ruhuyla; diyalogdan uzlaşıya, aksiyondan uygulamaya, uygulamadan insanın hayatına dokunan yolu hep birlikte açalım. Çünkü bugün burada vereceğimiz en güçlü mesaj şudur: Dünya ortak bir geleceği paylaşacaksa, o geleceğin sorumluluğunu da birlikte taşıyacaktır.
Törene ünlü isimler de katıldı
Açılışta, oyuncu Ozan Akbaba, Sinem Özenç Ünsal, Dilin Döğer, Atakan Özkaya, Şükrü Özyıldız, Zuhal Topal Saygıner, Süreyya Akın Akınözü, Selim Bayraktar, Taner Ölmez, Cengiz Bozkurt, Erman Burak Yörük, içerik üreticisi Ali Abdüsselam Yılmaz ve serbest dalış dünya rekortmeni milli sporcu Şahika Ercümen de yer aldı.
