Bakanlıktan yapılan açıklamada, temel gıda ürünlerinde arz güvenliğinin sağlanması, spekülatif fiyat hareketlerinin önlenmesi ve yerli üretimin desteklenmesi amacıyla ticaret politikası araçlarının ilgili kurumlarla koordinasyon içinde kullanılmaya devam edildiği belirtildi.
Türkiye'de üretimin tüketimi karşılamada yetersiz kaldığı ayçiçeği tohumunda, önceki iki sezonda da yalnızca yerli üretimle karşılanamayan ihtiyaç için düşük gümrük vergili tarife kontenjanı uygulandığı hatırlatıldı. Bu sayede, rekolte ve verim kayıplarının yaşandığı dönemlerde üreticinin ürününü değerinde satması, sanayicinin hammaddeye erişiminin kolaylaşması ve tüketicinin uygun fiyatlı ayçiçek yağına ulaşmasının desteklendiği ifade edildi.
Yeni sezon uygulamasında da Tarım ve Orman Bakanlığının görüşleri doğrultusunda hareket edildiği belirtilirken, yağlık ayçiçeği tohumu üretiminin sürdürülebilirliğinin sağlanması, sanayicinin 2027 yılı başında oluşacak hammadde ihtiyacının karşılanması ve iç piyasada ayçiçek yağı arzının kesintisiz devam etmesinin amaçlandığı kaydedildi.
Ayçiçeğinde tarife kontenjanı
Tarife kontenjanı, 1 Temmuz-30 Kasım 2026 tarihleri arasında yerli ayçiçeği tohumu alımı yapan, öncelikli olarak ayçiçeği yağı üreticisi sanayi kuruluşlarına tahsis edilecek.
Düzenleme kapsamında 1 milyon 250 bin ton yağlık ayçiçeği tohumu için yüzde 0, ya da bunun karşılığı 500 bin ton ham ayçiçek yağı için yüzde 20 gümrük vergili ithalata yalnızca 11 Ocak-31 Mayıs 2027 tarihleri arasında izin verilecek. Bu dönemin, çiftçilerin elindeki ürünün tükendiği ve yerli ayçiçeği tohumunun iç piyasadan çekildiği zaman dilimi olması nedeniyle tercih edildiği belirtildi. 31 Mayıs 2027 tarihinden sonra ise düşük gümrük vergili ithalat uygulaması sona erecek.
Bakanlık, sınırlı miktarda açılan tarife kontenjanıyla hem yerli üretimin teşvik edilmesini hem de yerli ürünün tükendiği dönemde sanayicinin hammadde ihtiyacının uygun koşullarda karşılanmasını hedefliyor. Düzenlemenin ayrıca ayçiçek yağı fiyatlarında oluşabilecek spekülatif hareketlerin önüne geçerek tüketicinin korunmasına katkı sağlaması bekleniyor.
Açıklamada, Ticaret Bakanlığının Tarım ve Orman Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumlar ve sektör temsilcileriyle istişare içinde piyasadaki arz-talep dengesi ile fiyat gelişmelerini yakından izlemeyi sürdüreceği, üretici, sanayici ve tüketiciyi birlikte gözeten düzenlemelerin gerektiğinde hızla hayata geçirileceği vurgulandı.
