Mayıs ayında dünya ekonomisinde dikkat çeken iki temel eğilimin öne çıktığını belirten Gültepe, Euro Bölgesi ve ABD’de talebin canlanmaya başladığını, buna karşın Çin’de kapasite kullanım oranlarının son iki yılın en düşük seviyelerine gerilediğini ifade etti.
Çin’de üretici fiyatlarındaki yükselişin de küresel ticaret dengelerini etkileyebileceğine işaret eden Gültepe, “Mayıs ayı, ihracat cephesinde yalnızca rakamların değil, küresel dengelerin de dikkatle okunması gereken bir döneme işaret ediyor. Milli ve dini bayramlar nedeniyle 6 iş gününü tatille geçirdiğimiz geçen ay, dünya ekonomisinde iki önemli eğilimi net biçimde gördük: Euro Bölgesi ve ABD'de talep canlanırken, Çin'de kapasite kullanım oranları geriliyor. Yine bu dönemde Çin'de kapasite kullanımının son iki yılın en düşük seviyelerine inmesi ve üretici fiyatlarında yukarı yönlü hareket, küresel rekabette yeni bir denklem oluşturuyor.
Fiyat–maliyet senkronizasyonunu burgusu
Avrupa ve ABD'de alımlar hızlanırken, Çin'de maliyetlerin fiyatlara yansımaya başlaması siparişlerin bir bölümünün yön değiştirmesine yol açabilir. Bu değişim ülkemiz için yeni bir fırsat kapısı aralayabilir. Ancak bunun için önce içeride “fiyat–maliyet senkronizasyonunu” kurmamız gerekiyor. Çünkü Türkiye'de üretici fiyatları 41 aydır kesintisiz artıyor ve bu tablo rekabetçiliğimizi doğrudan etkiliyor.
Büyüme verileri de bu ihtiyacı açık biçimde ortaya koyuyor. Ekonomi yılın ilk çeyreğinde yüzde 2,5 büyürken, net ihracat büyümeyi 2,5 puan aşağı çekti. Son altı çeyrektir net ihracat büyümeyi negatif etkiliyor. Büyümeyi iç talep ve hizmetler sırtlarken, sanayi ilk çeyrekte yüzde 0,8 daraldı; öncü göstergeler bu eğilimin ikinci çeyreğe taşınabileceğine işaret ediyor. Oysa bir akademisyenimizin de çok isabetli bir şekilde altını çizdiği gibi ekonominin sathı müdafaası fabrikalardır. Sağlıklı ve sürdürülebilir kalkınma için büyümenin en az yarısının ihracata yönelik sanayi üretiminden gelmesi gerektiğini her platformda vurguluyoruz.
Mayıs ayında 22,5 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdik. 2025'in aynı dönemine göre yüzde 9,3 eksideyiz. Bayramlar nedeniyle 6 iş günü eksik mesaiden kaynaklanan bu kaybı haziranda telafi edeceğimizi öngörüyoruz. Daha geniş resme baktığımızda ise ilk 5 aylık ihracatımız 111,2 milyar dolara, 12 aylık ihracatımız 273,5 milyar dolara yükseldi. Beş aylık ihracatta yüzde 0,3; son 12 aylık ihracatta yüzde 3 artıdayız. Kısacası aylık verilerde takvim kaymaları nedeniyle dalgalanmalar olsa da genel performansı değerlendirirken trendi ve resmin bütününü birlikte okumak gerekiyor. Haziran verileri açıklandığında, yılın ilk yarısının fotoğrafını çok daha net bir şekilde göreceğiz.
Bir yandan gelişmeleri yakından izlerken, diğer yandan sahada tempomuzu koruyoruz. Mayısta 16 ticaret heyeti, 3 alım heyeti, 32 fuar katılımı ve 4 Ur-Ge faaliyeti gerçekleştirdik. Haziranda 34 fuar katılımı, 8 sektörel ticaret heyeti ve 4 Ur-Ge faaliyeti hedefliyoruz. 26 Haziran Cuma günü, Türkiye'nin İlk 1000 İhracatçısını açıklayacağımız İhracatın Şampiyonları Ödül Törenimizi ve TİM Genel Kurulumuzu gerçekleştireceğiz. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın teşrif edeceği bu buluşmada ihracat ailemizle bir araya gelerek hem başarılarımızı paylaşacak hem de önümüzdeki dönemin yol haritasını birlikte konuşacağız. Her zaman söylediğimiz gibi: İşimiz üretim, gücümüz ihracat.” İfadelerine yer verdi.
