Türk Patent ve Marka Kurumundan (TÜRKPATENT) edinilen bilgiye göre, Dünya Fikri Mülkiyet Örgütünün (WIPO) yayımladığı Dünya Fikri Mülkiyet Göstergeleri 2025 Raporu'nda, Türkiye geçen yıl patent, marka ve tasarım alanlarında küresel ölçekte güçlü performans sergiledi.
Rapora göre Türkiye, 2024'te bir önceki yıla göre patent başvurularında yüzde 18,4, tescillerde ise yüzde 38,9 artışla dünya ortalamasının üzerine çıktı. Türkiye, 2024'te 10 bin 4 yerli patent başvurusuyla dünya sıralamasında 12'den 10'uncu sıraya yükseldi.
Türkiye, bu sıralamada Çin (1 milyon 672 bin 1), ABD (270 bin 295), Japonya (237 bin 169), Güney Kore (195 bin 786), Hindistan (63 bin 217), Almanya (40 bin 85), Rusya (21 bin 502), Fransa (12 bin 751), İngiltere'nin (11 bin 105) ardından 10. basamağa yerleşti. Patent başvurusu sıralamasında Türkiye'nin ardından ise 9 bin 120 başvuruyla İtalya, 8 bin 314 başvuruyla İran ve 6 bin 936 başvuruyla Kuzey Kore geldi.
Hidroenerji alanında başvurular dikkati çekti
Türkiye, uluslararası arenada kadınların yaptığı patent başvurularında önemli sıçrama gösterdi. Bu kapsamda Türkiye, PCT kapsamında başvuru yapan kadın buluşçu oranında yüzde 26,1 ile dünya lideri konumuna geldi.
Patent verileri, Türkiye'nin özellikle hidroenerji teknolojilerinde uzmanlaştığını gösterdi. Türkiye, 2014–2024 döneminde kişi başına düşen patent başvurusu artışında dünya 2'ncisi, yerli faydalı model başvurularında da dünya 7'ncisi oldu. Patent uzmanı sayısının 181'e ulaşmasıyla Türkiye, bu alanda da 10'uncu sırada yer aldı.
Türkiye, yerli marka başvurularında 6'ıncı oldu
Türkiye, 2024'te 366 bin 543 yerli marka başvurusuyla dünyada 6'ncı, Avrupa'da ise 2'nci oldu. Yerli marka tescillerinde de 284 bin 781'le, Avrupa'da birinci, dünyada 4'üncü sıraya yerleşti. Yerli marka başvurularında Türkiye, Çin (6 milyon 786 bin 172), ABD (493 bin 415), Rusya (523 bin 570), Hindistan (512 bin 597) ve Brezilya'nın (425 bin 953) ardından geldi.
Bu alanda Türkiye'yi 200 bin 303 başvuruyla İngiltere, 265 bin 457 başvuruyla Güney Kore ve 240 bin 417 başvuruyla Japonya izledi.
Yerli tasarım başvurularında ilk 3'te
Türkiye, geçen yıl 41 bin 875 yerli tasarım başvurusuyla dünya 3'üncüsü oldu. Tasarım başvurularının sektörlere göre dağılımında ilk sırada yüzde 25,8 ile mobilya ve ev eşyaları yer alırken, bunu yüzde 19,2 ile reklamcılık, yüzde 13,4 ile tekstil ve aksesuarı izledi. Yerli tasarım yoğunluğunda Türkiye, gayrisafi yurt içi hasılaya oranla dünya 4'üncüsü, nüfusa göre de 5'incisi olarak konumlandı.
Türkiye, yerli tasarım başvurularıyla dünyada Çin (803 bin 234) ve Güney Kore'den (51 bin 765) sonra geldi. Türkiye'yi 36 bin 754 başvuruyla İtalya, 36 bin 118 başvuruyla Hindistan ve 30 bin 985 başvuruyla İngiltere takip etti.
