Anadolu Ajansının Global İletişim Ortağı olduğu, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, T3 Vakfı ile Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret AŞ yürütücülüğünde düzenlenen Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali TEKNOFEST, Şanlıurfa GAP Havalimanı'nda gerçekleştiriliyor.
Festival kapsamında Küme Vakfı tarafından düzenlenen KÜRE Konuşmaları'nda "Simülasyonun Hikayesi: Gerçeği Taklit Ederek Gerçeğe Hazırlanmak" başlıklı söyleşiye katılan HAVELSAN Genel Müdürü Nacar, kurumun simülatör alanındaki yerli ve milli dönüşüm serüvenini anlattı.
Türkiye'nin savunma sanayisindeki yerlilik oranının yüzde 80'lere ulaştığını hatırlatan Nacar, uçak, helikopter, denizaltı, insanlı ve insansız kara ile hava araçları gibi birçok platform için stratejik sistemler üretildiğini belirtti.
Yerli simülatör dönüşümü 2015'ten sonra hız kazandı
Geçmiş yıllarda F-4 uçakları, Sikorsky ile Cougar helikopterleri ve U209 denizaltılarının simülatörlerinin yurt dışından alındığını, HAVELSAN'ın ise bu sistemlerin bakım ve idamesini üstlendiğini ifade eden Nacar, yerli sistemlere geçişin 2015 yılından sonra hızlandığını söyledi.
Nacar, bu dönüşümün önemli adımlarına değinerek, "Yerli sistemlerin girişiyle 2017 yılında ATAK helikopter simülatörünü teslim ettik. Ondan sonra Türk Hava Yolları'na yaptığımız sivil simülatörler ile Hürkuş, Hürjet ve Kaan mühendislik simülatörleri geldi. Smiülatör dediğimiz cihaz çok maliyetli bir araç ancak pilotlar için olmazsa olmaz. Pilotların 6 ayda veya yılda bir tazeleme eğitimleri var. Bu eğitimleri simülatörde geçmedikleri zaman lisansları askıya alınıyor." ifadelerini kullandı.
Farklı üslerdeki F-16 pilotları aynı sanal ortamda kol uçuşu yapabiliyor
Simülatörlerin sağladığı ağ (network) yeteneklerine işaret eden Nacar, F-16 pilotları için geliştirilen tam görev simülatörlerinin özelliklerini anlattı.
Nacar, simülatörlerin önemli bir alan olduğunu belirterek, "Bu alandaki boşluğu HAVELSAN firmamız doldurdu ve şu anda ürettiği simülatör çeşitliliği bakımından Avrupa'da öndeyiz. Toplamda 400'den fazla Türkiye'de ve dünyada kullanılan simülatör geliştirdik." ifadelerini kullandı.
Pilotların farklı şehirlerden aynı sanal hava sahasına bağlanabildiğini belirten Nacar, "F-16'ların 4-5 farklı üste kullanılan tam görev simülatörlerini geliştirdik. Biri Merzifon'da, biri Balıkesir'de, diğeri Eskişehir'de bulunan pilotlar, aynı sanal ortamda kol uçuşu yapabiliyor. Bu network entegrasyonunu gerçekleştirdik." şeklinde konuştu.
Eğitimde yapay zeka, nörolojik ölçüm ve sanal gerçeklik dönemi
Simülatör teknolojilerinde geleceğe yönelik yürütülen çalışmalara da değinen Nacar, mevcut dev ekranlı ve büyük hareketli kabinlerin yerini zamanla daha küçük, taşınabilir ve mobilize sistemlerin alacağını kaydetti.
Nacar, sanal gerçeklik (VR) ve yapay zeka teknolojilerinin sektörü dönüştürdüğüne işaret ederek şunları kaydetti: “Sanal gözlükle (VR/AR) simülatör geliştiriyoruz. Ancak şu aşamada pilotlar, vertigo etkisi ve görüntünün karışması gibi yan etkiler nedeniyle mevcut ekranlı görselliği tercih ediyor. Teknolojinin ilerlemesi ve görüntü tazeleme hızının insan beyniyle daha uyumlu hale gelmesiyle bu sorunların aşılmasını bekliyoruz. Diğer yandan eğitmen pilot kavramı da boyut değiştiriyor. Artık yapay zekalı, bilişsel iş yükünü denetleyebilen sanal pilotlar kullanıyoruz. Pilotların başına sensörler takarak, eğitimin hedefine ulaşıp ulaşmadığını beyin sinyallerini analiz ederek objektif olarak ölçebiliyoruz. Pilotun bir hareketi gerçekten refleks haline getirip getirmediğini, beyin dalgalarından tespit edebiliyoruz.”
