Kökleri 19. yüzyıla uzanan ve geçmişte genç kızların maharet göstergesi olarak çeyizlere işlediği Antep işi nakışı, kuşaktan kuşağa aktarılarak günümüze kadar geldi.
Antep işi nakışı, 13-18 Aralık 2025 tarihleri arasında düzenlenen 20. UNESCO toplantısında, "İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi"ne dahil edildi.
Somut olmayan kültürel mirasın taşıyıcıları, UNESCO ile tescillenen geleneksel el sanatını dünyaya duyurmayı ve gelecek nesillere aktararak ölümsüzleştirmeyi hedefliyor.
İğneyle kuyu kazıyoruz
Nurel Enver Taner Gaziantep Olgunlaşma Enstitüsü Antep işi nakışı usta öğreticisi Filiz Muştu, AA muhabiri Beyza Nur Eryılmaz’a, açtıkları kursta kadınlara geleneksel el sanatlarını öğrettiklerini söyledi.
Muştu, Antep işi nakışın tel çekilerek yapılmasının, diğer el işlerinden ayıran en büyük faktör olduğunu dile getirdi.
Antep işi nakışında, kumaşın üzerine delikler açıp üzerlerini işleyerek delikleri doldurduklarını anlatan Muştu, sözlerini şöyle sürdürdü: "Önce tellerini çekiyoruz. Tellerini çektikten sonra işlem aşamasına geçiliyor. Altı sarılarak üzerine motifler konuluyor. Ardından kenar temizliği ve çitimesi yapılıyor. Bir tane mercimek acurunda bir deliğe dokuz kere iğne batırıyoruz. Bu da bayağı bir zaman alan bir şey. 'İğneyle kuyu kazmak' derler, biz de iğneyle kuyu kazıyoruz. Öncesinde çeyizlerde kullanılırdı sonra sandıklara konulurdu. Kullanmaya kıyılmazdı bile. Şimdi ise daha çok kullanılıyor. Ceketlerde yani modernize edip farklı yerlerde farklı şekillerde kullanabiliyoruz.
Yeni neslin de çok öğrenmesini istiyoruz
Usta öğretici Kevser İşitemiz ise Antep işi nakışının uluslararası alanda bilinirliğini arttırmak için çalıştıklarını vurguladı.
İşitemiz, "Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü, Olgunlaşma Enstitüleri'nin beraber çalışmasıyla ve sevgili Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanımız Fatma Şahin'in de öncülüğüyle büyük bir servetin, büyük bir hazinenin duyulduğuna hepimiz çok sevindik, mutlu olduk. Ustalar olarak bundan sonra geçmişten gelen, geleceğe yansıtmamız gereken ne varsa elimizi taşın altına koyacağız." dedi.
Bu el sanatını yeni nesle öğretmek için farklı projeler yapmaya devam edeceklerini belirten İşitemiz, şunları kaydetti: "Yeni neslin de öğrenmesini istiyoruz. Bundan sonra yapabileceklerimiz ne olur? Biz zaten çalışmalarımızı, kıyafet, örtü vesaire yapıyoruz. Yine farklı şeyler deneyeceğiz. Bazı gençlerimiz var bizi şaşırtıyorlar aslında. Biz hiç ilgilenmezler diye düşünürken gençler her şeyi modernize ediyorlar. Küpenin ucunda, bir tokanın veya kemerin kenarında gibi hayal edilip yaygınlaştırılabilir."
