UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alınması için başvurusu yapılan Pisidia Antiokheia'daki kutsal alan, özellikle tapınağı çevreleyen hilal biçimli adak stelleriyle dikkati çekiyor. Roma İmparatorluğu döneminde Anadolu'nun önemli kentlerinden olan Pisidia Antiokheia, Hristiyanlığın yayılmasında önemli rol oynayan Aziz Paulus'un milattan sonra 46-57 yıllarında ziyaret ettiği merkezlerden biri olarak biliniyor.
Kentte Augustus Tapınağı, tiyatro, anıtsal çeşme, Roma hamamı, stadyum ve kiliselerin yanı sıra Men Kutsal Alanı önemli arkeolojik yapılar arasında bulunuyor.
Antik dönemin Vatikan'ı
Kazı Başkanı ve Süleyman Demirel Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Özhanlı, kutsal alanın tarihine ilişkin ilk yazılı bilgilerden bazılarının Amasyalı coğrafyacı Strabon tarafından aktarıldığını söyledi.
Strabon'un, bölgede geniş arazilere, çalışanlara ve ekonomik güce sahip bir tapınak devletinden söz ettiğini belirten Özhanlı, Men Kutsal Alanı'nın yalnızca dini değil, ekonomik ve sosyal açıdan da önemli bir merkez olduğunu dile getirdi.
Men Kutsal Alanı'nın yalnızca tapınaktan oluşmadığını anlatan Özhanlı, bölgede stadyum, yer altı tanrıçasına ait küçük bir tapınak ve hacıların konaklaması ile kutsal alana hizmet vermesi amacıyla kullanılan yaklaşık 750 yapı bulunduğunu kaydetti.
Özhanlı, antik dönemde Yalvaç ekonomisinin de önemli ölçüde bu kutsal merkezin çevresinde şekillendiğini belirterek, Men Kutsal Alanı'nı "antik dönemin Vatikan'ı" olarak nitelendirdi.
Yazıtlar dönemin inanç dünyasına ışık tutuyor
Kazılarda ortaya çıkarılan Yunanca yazıtların dönemin inançlarına ilişkin önemli bilgiler sunduğunu ifade eden Özhanlı, kutsal alanı ziyaret edenlerin Tanrı Men'den sağlık, şifa, bağışlanma ve çeşitli dileklerde bulunduğunu söyledi.
Yazıtların büyük bölümünün kişilerin işlediklerine inandıkları günahların affedilmesi, hastalıkların iyileşmesi ve kişisel dileklerle ilgili olduğunu anlatan Özhanlı, "Buraya gelen hemen herkes, Tanrı Men'den bir beklentisini yazıtlarla ifade etmiş." diye konuştu.
