Temmuz ayı boyunca hem Bağdat’ta hem de Ankara’da görüşmeler gerçekleştiren Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın yürüttüğü enerji diplomasisi sonucu imzalar atıldı.
Bakan Bayraktar, “Tarihi haftayı tarihi bir anlaşma ile tamamlıyoruz” derken “Pazartesi’den sonra yeni bir sayfa açıyoruz. Bu yeni sayfada iki ülkenin başta enerji alanı petrol, doğal gaz, elektrik olmak üzere diğer alanlarını da geliştireceğiz ve 17 milyar dolarlık ticaret hacmini de çok daha yukarı bir noktaya götüreceğiz.” ifadelerini kullandı.
Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ) ile Petrol Pazarlama Şirketi (SOMO) - Kuzey Petrol Şirketi (NOC) arasında “Ham Petrol Taşıma Anlaşması” imzalandı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığında düzenlenen imza törenine Bakan Bayraktar’ın yanı sıra Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir katıldı. Törende BOTAŞ Genel Müdürü Abdulvahit Fidan, SOMO Genel Müdürü Ali Nizar Al-Shatri ve NOC Genel Müdürü Faisal Hammadi Ramadan, anlaşmayı imza altına aldı.
Görüşmede, “Tarihi haftayı tarihi bir anlaşma ile tamamlıyoruz” ifadelerini kullanan Bakan Bayraktar, imza töreni sonrası bir açıklama yaparak “Irak Başbakanının Sayın Cumhurbaşkanımızı ziyareti, iki ülke ilişkilerini ileri götürecek, yeni projelerin konuşulduğu ve bunlar için çalışmalara başlandığı bir süreci bize getirdi. Bunun yanı sıra Türkiye Petrollerinin Kerkük sahalarına ortak olması hakikaten tarihi ve önemli bir çalışmaydı.” dedi.
Bakan Bayraktar, haftanın sonunda ITP anlaşmasının imzalandığını ifade ederek “Bu boru hattı iki ülke arasında 1970'lerden gelen, yani neredeyse yarım asrı devirmiş ve sadece iki ülkenin ticari ilişkilerine değil aynı zamanda hem ülkemizin hem de dünya petrol piyasalarının arz güvenliğine katkı yapan çok önemli bir boru hattı. Bugünlerde önemi biraz daha fazla. Zira bu petrol boru hattı şimdi Hürmüz krizini yaşayan dünyada, 20 milyon varilin bir anlamda Körfez'de takılı kaldığı bir ortamda alternatif bir güzergâh oluşturmak adına fevkalade önem arz ediyor.” diye konuştu.
Türkiye olarak 50 yıla yakındır Silopi'den Ceyhan'a inen iki hattı çalışır vaziyette tuttuklarını kaydeden Bakan Bayraktar, “BOTAŞ, bu hattın işletmesinden, Ceyhan'daki depolama ve yükleme operasyonlarından sorumlu. İstiyoruz ki; bir buçuk milyon varil günlük kapasitesi olan hatlarımız, bundan sonra tam kapasiteyle çalışsın. Irak'tan gelecek petrolü, belki ilerleyen dönemde Kuveyt'ten ve Körfez ülkelerinden gelecek petrolü de bu güzergâh üzerinden dünya piyasalarına, Ceyhan'a taşıyalım.” dedi.
Bir milyon varil hedefi
Bakan Bayraktar, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Irak Başbakanı Zeydi’yi kabulünde gündeme gelen Türkiye’deki rafinerilerin ihtiyaç duyacağı bir milyon varillik petrolün Irak tarafından sağlanması konusunun önemli bir gelişme olduğunu dile getirerek “Bu hakikaten ülkemizin petrol arz güvenliği açısından önemli. Türkiye'deki rafinerilerimiz aslında civar ülke petrollerine göre tasarlanmış on yıllar önce. Dolayısıyla Irak petrolü ve Kerkük petrolü, bu anlamda bizim rafinerilerimizin en çok kullandığı ürünler.” diye konuştu.
Yüzde 10’u Irak’tan
Şu ana kadar rafinerilerin toplam ihtiyacının sadece yüzde 10'una yakın bir kısmının Irak'tan sağlandığını kaydeden Bakan Bayraktar, “Hürmüz üzerinden çoğunluğu. Ama inşallah bu boru hatlarını tahsis etmek suretiyle bunu ilerleyen dönemde artıracağız ve neredeyse ihtiyacımızın tamamına yakınını alabileceğimiz bir modeli karşılıklı oluşturmayı hedefliyoruz.” dedi.
Bakan Bayraktar, bu hafta yapılan bütün anlaşmaların iki ülke için de hayırlı olmasını dileyerek Türkiye Petrollerinin Kerkük sahalarındaki ortaklığına atıfta bulundu. Başka sahalarda da çalışmalar yapacaklarını bildiren Bakan Bayraktar, “Pazartesi’den sonra yeni bir sayfa açıyoruz. Bu yeni sayfada iki ülkenin başta enerji alanı petrol, doğal gaz, elektrik olmak üzere diğer alanlarını da geliştireceğiz ve 17 milyar dolarlık ticaret hacmini de çok daha yukarı bir noktaya götüreceğiz.” diye konuştu.
Bir yıl süreli
Uzun dönemli bir anlaşma ile taraflar arasında uzun vadeli ve kapsamlı iş birliği modeli oluşturulana kadar devam eden petrol akışının kesilmemesi amacıyla BOTAŞ ve Irak devlet petrol şirketleri SOMO/NOC arasında, ham petrol iletimi konusunda bir yıl süreli anlaşmaya varıldı.
750 bin varillik kapasite
İmzalanan anlaşma kapsamında, boru hattı günlük kapasitesinin 750 bin varillik kısmı SOMO/NOC şirketlerine tahsis edildi. Böylece, Silopi-Ceyhan Ham Petrol İletim Sistemi’nin (SCP) daha verimli kullanılması sağlanacak.
Enerji diplomasisi
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar, 9 Temmuz’da Bağdat’ta ITP gündemiyle Irak Başbakanı Ali Zeydi ile görüştü. Ardından 28 Temmuz’da Irak Başbakanı Zeydi, Türkiye’ye resmi bir ziyaret gerçekleştirdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı ez-Zeydi’nin görüşmesinde de ITP önemli gündem maddelerinden biri oldu.
Irak Başbakanının Ankara’da olduğu gün, tarihi bir anlaşma da imzalandı. Türkiye Petrolleri, BP’nin Kerkük merkezli şirketine yüzde 15 oranında ortak oldu. Proje; Irak’ın en önemli hidrokarbon üretim bölgelerinden biri olan Kerkük’teki Baba ve Avanah kubbeleri ile Bai Hassan, Jambur ve Khabbaz sahalarını kapsıyor. Sözleşme alanının ilk aşamada 3 milyar varil petrol eşdeğerinin üzerinde hidrokarbon kaynağı içerdiği değerlendiriliyor.
