COP31 Başkanı Kurum, COP31’in Eylem Gündemi’ni paylaşacak. Tuvalu’da liderlerle birlikte Tuvalu Kıyı Uyarlama Projesi’ni yerinde inceleyecek, Fiji’de Liderler Genel Oturumu’na katılıp Pre-COP’tan Antalya uzanan süreçteki öncelikleri anlatacak. Bilim insanlarının 2100 yılına kadar ülke topraklarının yüzde 95'inin sular altında kalacağını öngördüğü Tuvalu, geçen yıl 280 kişiden oluşan ilk göç grubunu Avustralya'ya göndermişti.
Pasifik ada ülkeleri Fiji ve Tuvalu, Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı (COP31) öncesinde kritik öneme sahip Pre-COP toplantılarına ev sahipliği yapıyor. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Antalya'daki müzakereler öncesinde Pre-COP toplantılarına başkanlık edecek. 5-8 Ekim tarihleri arasında gerçekleşecek olan Pre-COP zirvesine katılacak liderler, Fiji’de bir bildiri imzalamadan önce yaklaşık 10 bin nüfuslu bir atol grubu olan Tuvalu’da bir gün geçirecek. Liderler, ada hayatını deneyimleyecek, deniz seviyesinin yükselmesine karşı koymak için tasarlanan ıslah edilmiş karasal alanları ve güneş enerjisi projelerini yerinde inceleyecek. Öte yandan kasım ayında Antalya’da yapılacak COP31 Zirvesi’nde varılacak anlaşmalar üzerinde Fiji’de müzakereler yürütülecek. Bu müzakerelere yaklaşık 4 bin delegenin katılması bekleniyor.
FİJİ’de COP31 eylem gündemi, Tuvalu’da liderlerle saha incelemesi
COP31 Başkanı Kurum, 5 Ekim Pazartesi günü Fiji’de düzenlenecek karşılama töreninde “COP31 Antalya ve Eylem Gündemi”ni açıklayacak. Ardından Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin yöneticileri, diğer ülkelerin iklim ve enerji bakanları ile ikili görüşmeler gerçekleştirmesi bekleniyor. COP31 Başkanı Kurum, 6 Ekim Salı günü Tuvalu’da düzenlenecek Liderler Programı’na katılacak. Liderlerle birlikte Tuvalu Kıyı Uyarlama Projesi’ni yerinde inceleyecek. Aynı gün Fiji’de düzenlenecek Liderler Genel Oturumu’na katılıp Pre-COP’tan Antalya’da gerçekleştirilecek COP31’e uzanan süreçteki öncelikleri anlatacak. COP31 Başkanı Kurum, siyasi ivme oluşturulması ve Pasifik ülkelerinin iklim krizine ilişkin önceliklerini küresel gündeme taşınması için çaba gösterecek.
Finans ve okyanuslar başlıkları ele alınacak
7 Ekim Çarşamba günü Pre-COP’un açılış ve ana konuşmasını gerçekleştirmesi beklenen COP31 Başkanı Kurum, ikili görüşmeler de yapacak. Gözlemci Gruplar ile Bakanlar Diyaloğu’na katılacak olan COP31 Başkanı Kurum’a daha sonra UNFCCC ekibi tarafından brifing verilecek. 8 Ekim Perşembe günü ise aile fotoğrafı organizasyonuna katılması beklenen COP31 Başkanı Kurum daha sonra sırasıyla Finansmana Erişim ve Okyanus ve İklim Bağlantısı başlıklı ana oturumlara katılıp konuşma yapacak. COP31 Başkanı Kurum bu oturumlarda Türkiye’nin COP31 Eylem Gündemi öncelikleri dahil olmak üzere Trabzon Mavi Diyaloğu’ndan önemli mesajları vurgulayacak.
PRE-COP’ta 4 tema
Pasifik Pre-COP, 1,5°C'lik bir aralığı korumak, iklim finansmanına erişimi iyileştirmek, okyanus-iklim bağlantısını yükseltmek, Pasifik'in seslerini ve liderliğini güçlendirmek olmak üzere 4 temada konumlandırıldı.
BM’nin COP ve PRE-COP süreçleri
Her yıl düzenlenen COP zirvesinin ev sahipliği, BM'de 5 bölgeye ayrılıyor. Zirveye geçen yıl Latin Amerika ve Karayipler Grubu'ndan Brezilya ev sahipliği yaptı. Bu yıl ise COP31’de Türkiye "Batı Avrupa ve Diğerleri" (WEOG) grubu adına ev sahipliği yapıyor. Avustralya ise COP31’in müzakere başkanlığını yürütüyor. Bu kapsamda Avustralya’nın talebiyle Pre-COP Pasifik ada ülkeleri Fiji ve Tuval’da düzenleniyor.
Pre-COP, her yıl düzenlenen dünyanın en kapsamlı iklim organizasyonu olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) Taraflar Konferansı (COP) öncesinde, ana zirvenin hazırlıklarını yapmak ve ülkeler arasındaki anlaşmazlıkları azaltmak için toplanan ön görüşme ve hazırlık zirvesidir. Resmi COP programları öncesi bakanlar ve üst düzey yetkililer bir toplantılarda bir araya gelip müzakere süreçlerini başlatırlar. Zorlu müzakere başlıklarında ortak bir dil ve uzlaşı alanı oluşturulmaya çalışılır.
Neden Tuvalu?
İklim değişikliğiyle su seviyelerinin yükselmesi, ekstrem hava olaylarının meydana gelmesi, toprağın ve içme suyunun olumsuz etkilenmesi, başta Pasifik Okyanusu'ndaki ada ülkeleri olmak üzere birçok ülkenin toprak bütünlüğünü ve egemenliğini tehdit ediyor. Pasifik'te 9 mercan adasından oluşan ve 11 bin civarında nüfusa sahip Tuvalu, iklim değişikliği nedeniyle sular altında kalma riskiyle karşı karşıya. Bilim insanları 2100 yılına kadar ülke topraklarının yüzde 95'inin sular altında kalacağını öngörüyor. Topraklarıyla birlikte devlet statüsünü de kaybetme riski taşıyan Tuvalu, bu felaket senaryosunun gerçekleşmesi durumunda vatandaşlarına yaşam alanı sağlamak için Avustralya hükümetiyle Kasım 2023'te "Avustralya-Tuvalu Falepili Birliği" anlaşmasına imza attı. Tuvalu halkına aşamalı olarak Avustralya'ya göç etme imkanı tanıyan bu anlaşma, dünyada iki ülke arasında iklim değişikliği kaynaklı göçe ilişkin imzalanan ilk belge olmasıyla önem arz ediyor. Anlaşma kapsamında, yılda 280 Tuvalu vatandaşına, Avustralya'ya göç ederek burada kalıcı olarak ikamet etme, eğitim alma ve çalışma hakkı tanınıyor. Anlaşmayla başlatılan özel vize programına 2025'te başvuran Tuvalululardan oluşan ilk grup geçen yılın sonlarında Avustralya'ya ulaştı. Öte yandan Fiji, Vanuatu, Küba, Jamaika, Maldivler ve diğerlerinin bulunduğu ada ülkeleri de iklim değişikliği karşısında en hassas bölgeler arasında yerini alıyor.
