Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan 2025 yılı “Tarımsal Amaçlı Örgütler” istatistik bülteni, Türkiye’de tarımsal örgütlenmenin mevcut yapısına ilişkin güncel verileri ortaya koydu.
Bakanlığın kuruluş işlemlerini yürüttüğü tarımsal amaçlı kooperatifler kapsamında 8 bin 933 birim kooperatif bulunuyor. Bu kooperatiflerin toplam ortak sayısı ise 2 milyon 200 bin 525 olarak kayıtlara geçti.
Tarımsal kalkınma kooperatifleri ilk sırada
Kooperatifler içerisinde 5 bin 938 adetle tarımsal kalkınma kooperatifleri ilk sırada yer aldı. Bu kooperatiflerin ortak sayısı 643 bin 817 oldu.
Sulama kooperatiflerinin sayısı 2 bin 368, ortak sayısı 319 bin 636 olarak açıklanırken, su ürünleri kooperatiflerinin sayısı 596, ortak sayısı ise 31 bin 790 oldu.
Pancar ekicileri kooperatiflerinin sayısı 31 olarak kaydedilirken, bu kooperatiflerin ortak sayısı 1 milyon 205 bin 282 olarak açıklandı.
Tarımsal amaçlı kooperatiflerin toplamında ise 8 bin 933 kooperatif ve 2 milyon 200 bin 525 ortak bulunuyor.
111 kooperatif bölge birliği bulunuyor
Hayvancılık, tarım, ormancılık, çay, sulama ve su ürünleri alanlarında faaliyet gösteren 110 kooperatif bölge birliği ile 1 Pancar Ekicileri Kooperatifleri Birliği (PANKOBİRLİK) olmak üzere toplam 111 kooperatif bölge birliği bulunuyor.
Bu birliklere kayıtlı ortak kooperatif sayısı ise 5 bin 211 olarak açıklandı.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu kapsamında konu bazında kurulan kooperatif birliklerinin bir araya gelmesiyle 7 kooperatif merkez birliği, tarım kredi kooperatif bölge birlikleri tarafından ise 1 merkez birliği olmak üzere ulusal düzeyde toplam 8 kooperatif merkez birliği bulunuyor.
771 tarımsal üretici birliği faaliyet gösteriyor
Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu kapsamında ilçe düzeyinde kurulan birliklerin sayısı 771 olarak açıklandı. Bu birliklerin toplam üye sayısı ise 246 bin 857.
Ürün gruplarına göre bakıldığında hayvansal ürün birlikleri 515 ile ilk sırada bulunuyor. Bu birliklerin üye sayısı 221 bin 779 olarak kaydedildi.
Bitkisel ürün alanında 199 birlik ve 20 bin 592 üye, su ürünleri alanında 35 birlik ve 1 bin 598 üye, organik ürünler alanında ise 22 birlik ve 2 bin 888 üye bulunuyor.
Üretici birliklerinin toplamında 771 birlik ve 246 bin 857 üye yer alıyor.
Ürün ve ürün grubu bazındaki örgütlenmenin üst yapısında ise süt, kırmızı et, kanatlı hayvan eti, yumurta, bal, meyve, tarla bitkileri, su ürünleri yetiştiriciliği ve deniz ürünleri avcılığı alanlarında 9 üretici merkez birliği bulunuyor. Bu merkez birliklerine bağlı 517 üretici birliği ve toplam 205 bin 575 üye yer alıyor.
Yetiştirici birliklerinde 523 bin 627 üye
Islah amaçlı hayvan yetiştirici birlikleri kapsamında ise 5 farklı hayvan türünde toplam 270 il birliği faaliyet gösteriyor. Bu birliklerin toplam üye sayısı 523 bin 627.
Damızlık koyun-keçi yetiştiricileri birlikleri 80 birlik ve 234 bin 360 üyeyle, damızlık sığır yetiştiricileri birlikleri ise 81 birlik ve 204 bin 844 üyeyle öne çıktı.
Arı yetiştiricileri birliklerinin sayısı 81, üye sayısı 75 bin 97 olurken, damızlık manda yetiştiricileri birliklerinde 26 birlik ve 9 bin 79 üye bulunuyor. Tavuk yetiştiricileri birliklerinin sayısı ise 2, üye sayısı 247 olarak açıklandı.
Islah amaçlı yetiştirici birliklerinin toplamında 270 birlik ve 523 bin 627 üye bulunuyor.
Verilere göre 4 ıslah birliği de dikey örgütlenmesini tamamlayarak merkez birliğini kurmuş durumda.
Tarım kredi kooperatiflerinin ortak sayısı 851 bini aştı
1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu kapsamında faaliyet gösteren 1 bin 609 birim tarım kredi kooperatifi bulunuyor. Bu kooperatiflerin toplam ortak sayısı 851 bin 341 olarak açıklandı.
Belirlenen bölgelerde ayrıca 18 tarım kredi kooperatifleri bölge birliği faaliyet gösteriyor.
Ziraat odalarının üye sayısı 5,2 milyon
Çiftçilerin meslek örgütü olan ziraat odalarında da 2025 yılı itibarıyla önemli bir örgütlenme yapısı bulunuyor.
6964 sayılı Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu kapsamında 760 Ziraat Odası faaliyet gösteriyor. Bu odaların tamamının üye olduğu Ziraat Odaları Birliği bulunurken, ziraat odalarına kayıtlı çiftçi sayısı 5 milyon 225 bin 151 olarak açıklandı.
Bakanlığın yayımladığı 2025 yılı istatistikleri, tarımsal üretimde kooperatifler, üretici ve yetiştirici birlikleri, tarım kredi kooperatifleri ile ziraat odalarının geniş bir örgütlenme ağı oluşturduğunu ortaya koydu.
