Yargı hizmetlerinin daha hızlı, etkin ve verimli işlemesini sağlayacak düzenlemeleri içeren 12. Yargı Paketi, Resmî Gazete’de yayımlandı.
Kamuoyunda ‘12. Yargı Paketi’ olarak bilinen 7589 sayılı ‘Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’ hakkında değerlendirmede bulunan Bakan Gürlek, “Yargının işleyişini hızlandıran, vatandaşlarımızın adalete erişimini kolaylaştıran ve hukuk sistemimizi güçlendiren düzenlemeleri birer birer hayata geçirmeye devam edeceğiz” diye konuştu.
Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde, Türkiye Yüzyılı’nı Adaletin Yüzyılı kılma hedefimiz doğrultusunda çalıştıklarının altını çizen Bakan Gürlek, “Hukukun üstünlüğünü esas alan, güven veren, erişilebilir ve öngörülebilir bir adalet sistemi için reform çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz” dedi
Bakan Gürlek, kanunun hazırlanmasına ve yasalaşmasına katkı sunan AK Parti Grubuna ve Cumhur İttifakı ortağı Milliyetçi Hareket Partisi milletvekillerine teşekkür etti.
Yürürlüğe giren yargı paketinde 13 ayrı kanunda değişiklik yapılırken, paket bir geçici maddeyle birlikte toplam 28 maddeden oluştu.
Yargının daha hızlı ve verimli işlemesi, uyuşmazlıkların kısa sürede sonuçlandırılması ve adalete erişimin kolaylaştırılması amacıyla yapılan başlıca düzenlemeler şöyle sıralandı:
Yargının etkin ve verimli işlemesine yönelik yapılan değişiklik düzenlemeleri
1- Duruşmalar arasındaki süre üç ayı geçemeyecek
Yazılı yargılama usulüne tabi davalarda kural olarak iki duruşma arasının istisnai haller haricinde en fazla 3 ay olabileceği düzenlenmektedir
2- Miras kalan taşınmazların satışında mirasçılara öncelik verilecek
Tüm maliklere miras yoluyla intikal eden ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlar yönünden ortaklığın satış suretiyle giderilmesine ilişkin açık artırmalarda satışa konu malın kıymetinin yüzde yüzü üzerinden yapılacak ilk artırmaya yalnızca malik olan mirasçıların katılması esası kabul edilmektedir.
3- Pay sahipleri de teminat yatıracak
Ortaklığın satış suretiyle giderilmesinde pay sahiplerine de teminat yatırma zorunluluğu getirilmektedir.
4- İhale bedelini yatırmayanın teminatı iade edilmeyecek
İhale alıcısının en yüksek teklifi verip de süresi içinde ihale bedelini yatırmaması hâlinde alınan teminatın iade edilmeyip, öncelikle satış masraflarından mahsup edileceği kalan kısmın hak sahiplerine dağıtılacağı hüküm altına alınmaktadır.
5- İhalenin iptaline neden olana para cezası verilecek
İhale alıcısının süresi içinde ihale bedelini yatırmayarak, yapılan ihalenin iptaline neden olması karşılığında teklif ettiği bedelin yüzde beşi oranında idari para cezası verileceği düzenlenmektedir.
6- Belirsiz alacak davası kaldırılacak
Belirsiz alacak davası kaldırılmaktadır. Diğer yandan, kısmi davada zamanaşımının alacağın tamamı bakımından dava tarihinden itibaren kesildiği kabul edilmektedir.
7- Vesayet altındaki kişilerin malları elektronik ortamda satılacak
Vesayet altındaki kişilere ait taşınır ve taşınmaz malların satışının UYAP e-satış portalı üzerinden yapılması sağlanmaktadır
8- Gereksiz bilirkişi incelemesine disiplin yaptırımı uygulanacak
Hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvuran hâkim ve Cumhuriyet savcılarına uyarma cezası verilebilmesi düzenlenmektedir
9- İdare mahkemelerinde tek hâkimle görülen davalar artırılacak
İdare mahkemelerinde tek hâkim tarafından karara bağlanacak dava türleri artırılmaktadır.
10- IBAN’ını kullandıranlara ceza indirimi uygulanabilecek
Sadece hesabını kullandırmak (iban kiralamak) suretiyle dolandırıcılık suçuna iştirak eden faillere, haksızlık içeriği dikkate alınarak cezada yarı oranında indirim yapılması öngörülmektedir.
Anayasa Mahkemesi iptal kararlarına yönelik düzenlemeler
1- Kanuni faiz oranı reeskont oranına göre belirlenecek
Kanuni faiz oranının yüzde 24 yerine Merkez Bankasının belirlemiş olduğu reeskont oranının yüzde 80’i (2026 yılı için reeskont oranı yüzde 38,75; reeskont oranının %80’i yüzde 31) üzerinden belirlenmesine ilişkin düzenleme yapılmaktadır.
2- İş gücü kaybı tazminatlarında hesaplama yöntemi değiştirildi
Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ile ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları zararların hesap yöntemi ve hesaplanacak miktara işleyecek faizin başlama ve uygulama zaman aralığı yeniden belirlenmektedir. Ayrıca ifa amacıyla yapılan peşin ödemeler, toplam alacaktan oransal olarak mahsup edilecektir.
3- İşkence ve kötü muamele suçlarında HAGB uygulanmayacak
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasanın 17 nci maddesi kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlar bakımından verilemeyeceği hüküm altına alınmaktadır.
4- Kaçak sanığa yeniden yargılanma talep etme hakkı tanındı
Kaçak sanık hakkında güvenlik tedbirine karar verilmesi halinde savunma hakkının kullanılması amacıyla kaçak sanığa ve müdafiye yargılamanın yenilenmesini talep edebilme hakkı tanınmaktadır.
5- Bazı istinaf kararlarına temyiz yolu açıldı
Adli yargıda istinaf başvurusunun kısmen veya tamamen kabul edilerek yeniden esas hakkında verilen kararların, miktar veya değeri itibarıyla ilk derece mahkemesi parasal sınırının üzerinde olması halinde, bu kararlara karşı temyiz yoluna başvurulabilmesi sağlanmaktadır.
