Tarım ve Orman Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Gökçeada'da bugüne kadar şap hastalığı vakası tespit edilmedi. Adanın, Anadolu'dan Ege Denizi ile ayrılmış sınırlı bir coğrafi alan olması, hastalıklardan korunma açısından önemli bir biyogüvenlik avantajı sağlıyor.
Trakya Bölgesi'nin 2010 yılından bu yana sürdürdüğü “şap hastalığından aşılı ari bölge" statüsü de Gökçeada için güçlü bir model oluştururken adanın ari hayvancılık yapısının korunmasıyla sağlıklı, güvenilir ve sürdürülebilir hayvansal üretimin geliştirilmesi hedefleniyor.
Türkiye'nin başarısı tescillendi
Bu kapsamda, Gökçeada'nın Şap Hastalığı (FMD) yönünden “şap hastalığından aşılı ari bölge" olarak tanınmasına yönelik Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan teknik dosya, 2025 yılında Dünya Hayvan Sağlığı Teşkilatı (WOAH) Arilik Departmanına resmi olarak sunuldu.
WOAH Bilimsel Komitesi tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, Gökçeada Dünya Hayvan Sağlık Teşkilatının Kara Hayvanları Sağlık Kodunun ilgili maddesi kapsamında şap hastalığından aşılı ari bölge olarak tanınma şartlarını karşıladığı tespit edildi. Bu kapsamda söz konusu statü, WOAH'ın Mayıs 2026'da gerçekleştirilen 93. Genel Oturumunda resmen kabul edildi. Adaya “şap hastalığından aşılı ari bölge" statüsü tanınmasına ilişkin sertifika, Paris'te düzenlenen toplantıda Bakan Yardımcısı Ahmet Gümen'e takdim edildi.
WOAH tarafından Gökçeada'nın “şap hastalığından aşılı ari bölge" olarak tanınmasıyla Türkiye'nin uluslararası düzeyde tanınan koruma altındaki bölgesi genişletilerek Bakanlığın şap hastalığı ile mücadeledeki başarısı uluslararası düzeyde tescillenmiş oldu.
Hayvancılık ekonomisine kazanım
Şap hastalığından “aşılı arilik statüsü" kazanılması; hayvan sağlığı, hayvancılık ekonomisi ve ülke prestiji açısından çok önemli kazanımlar sağlıyor. Özellikle Dünya Hayvan Sağlığı Teşkilatı tarafından tanınan resmi statü, ülkelerin hayvan hastalıkları yönetim kapasitesinin uluslararası düzeyde kabul edildiğini gösteriyor.
Bu statünün başlıca katkıları ise şunlar: Hastalığın kontrol altına alındığı bölgelerde üretim kayıpları azalır ve işletme verimliliği artar. Ari bölgeler arasında hayvan hareketinin şarta bağlı olmamasından dolayı Gökçeada ve daha önce ariliğini kazanmış Trakya bölgesi arasında yapılacak hayvan hareketine izin verilebilecek. Böylece Trakya bölgesi için gerek görüldüğü takdirde hayvan ihtiyacını karşılayabileceği yeni bir ari bölge kazanımı sağlandı.
Ari bölgelere yapılacak hayvan hareketleri şarta bağlı olduğundan bölgeye hastalığın girmemesi için ari olmayan bölgelerden hayvan hareketleri belirli şartlar altında analizler gerçekleştirilerek yapılacak. Böylece Hastalığın bölgeye hayvan hareketleri ile girmesi engellenecek yetiştiricinin ekonomik sürdürülebilirliği güçlendirilecek.
Aşılı arilik statüsü; güçlü sürveyans, kayıt sistemi, laboratuvar kapasitesi, hızlı teşhis, hayvan hareket kontrolü ve etkin aşılama programları gerektirir. Bu süreç yalnızca şap değil diğer salgın hastalıklarla mücadele kapasitesini de artırır.
WOAH tarafından tanınan statü, ülkenin veteriner otoritesinin etkinliğini gösterir. Uluslararası yatırımcı ve ticaret ortakları açısından güven oluşturur. Şap gibi sınır aşan hastalıklarda bir bölgenin aşılı ari hale gelmesi komşu bölgelerdeki riskin de azalmasına katkı sağlar. Bölgesel kontrol programları ve zonlama uygulamaları daha etkin yürütülebilir.
Aşısız ari bölge kazanımları daha fazla aşılı ari bölge kazanımı, aşılı arilik ve tam arilik yolunda önemli bir ara basamaktır. Düzenli aşılama, aktif sürveyans ve hızlı müdahale ile hastalık mihraklarının sıklığı önemli ölçüde azaltılabilir.
Ülkemiz açısından değerlendirildiğinde; Trakya bölgesinin uzun yıllardır sahip olduğu aşılı ari statüsü, kontrollü hayvan hareketleri ve yoğun sürveyans uygulamalarının başarılı bir örneğidir. Ayrıca Gökçeada için yürütülen çalışmalar da Türkiye'nin zonlama yaklaşımıyla daha geniş alanlarda statü kazanmayı hedeflediğini göstermektedir.
