"Eğitimde hiçbir ferdin dışarıda kalmaması" ilkesi doğrultusunda merkezî sınavlarda özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin sınav süreçlerini kolaylaştırmak için dijital sistemlerle entegre bir mekanizma yürütülüyor.
Her yıl düzenlenen merkezî sınavlarda fırsat eşitliğini güçlendirmek amacıyla özel gereksinimli öğrencilere yönelik uygulanan "sınav tedbir hizmetleri"nin kapsamı genişletilirken görme yetersizliğinden otizm spektrum bozukluğuna birçok farklı gruptaki öğrenci için ek süreden okuyucu desteğine, hastanede sınav imkânından muafiyete kadar geniş bir destek yelpazesi sunuluyor.
Kişiye özel sınav tedbirleri
Sınav tedbirleri; öğrencinin sağlık raporu, gereksinim türü ve ihtiyaç duyduğu destek eğitimine göre titizlikle belirleniyor. Süreç, veli veya vasinin başvurusuyla başlayıp rehberlik ve araştırma merkezleri üzerinden MEBBİS ve e-Okul sistemlerine aktarılıyor. Okul müdürlükleri ise bu sürecin takibini ve bilgilerin güncelliğini sağlıyor.
Öğrencilerin özel gereksinimlerine göre sunulan hizmetler, "ek süre avantajı", "tek kişilik salonlar", "ders muafiyetleri" ve "erişilebilirlik" başlıkları altında toplanıyor. Bu kapsamda görme, işitme, zihinsel yetersizlik, otizm, özel öğrenme güçlüğü ve ince motor becerilerinde yetersizlik olan öğrencilere, gereksinim türlerine göre 20 dakika ek süre tanınıyor.
Görme, işitme, zihinsel yetersizlik, otizm, özel öğrenme güçlüğü, bulaşıcı/süreğen hastalığı ve ince motor becerilerinde yetersizlik olan öğrenciler tek kişilik salonlarda giriyor.
İşitme yetersizliği, zihinsel yetersizlik ve otizm spektrum bozukluğu olan öğrenciler talep etmeleri hâlinde yabancı dil testinden muaf tutulabiliyor. Kaba motor becerilerinde güçlük yaşayan öğrenciler özellikle binaların giriş katlarındaki salonlarında sınava alınıyor.
Evde ve hastanede sınav imkânı
Sağlık durumu okul binasına gelmesine engel olan öğrenciler için de sınav tedbir hizmetleri uygulanıyor. Evde veya hastanede eğitim hizmeti alan öğrenciler için sınav hizmeti, bulundukları ortamda sunuluyor.
LGS kapsamındaki merkezî sınavda alınacak tedbirler
Millî Eğitim Bakanlığınca 13 Haziran'da düzenlenecek LGS kapsamındaki merkezî sınava girecek özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin, özelliklerine uygun hizmet alabilmeleri için uygulanacak tedbirler de ayrıntılı biçimde düzenledi. Görme yetersizliği olan öğrenciler arasında yer alan az gören öğrenciler tek kişilik salonda sınava alınacak ve bu öğrencilere 20 dakika ek süre verilecek.
Ayrıca öğrencinin eğitsel performansına göre rehberlik ve araştırma merkezi müdürlüğünce üç farklı uygulamadan biri tercih edilebilecek. Bu kapsamda "kodlayıcı eşliğinde 18 punto standart soru kitapçığı ve normal puntolu cevap kâğıdı", "okuyucu ve kodlayıcı eşliğinde 18 punto standart soru kitapçığı ve normal puntolu cevap kâğıdı" ya da "okuyucu ve kodlayıcı eşliğinde resim, şekil ve grafik içeren sorular yerine eş değer soruların yer aldığı soru kitapçığı ve normal puntolu cevap kâğıdı" seçeneklerinden biri kullanılacak.
Okuyucu ve kodlayıcılara kurs belgesi zorunluluğu
2026 yılındaki en önemli yeniliklerden biri, sınav görevlilerinin yetkinliğinde yaşanıyor. Özel gereksinimli öğrencilere eşlik edecek okuyucu ve kodlayıcılar, sadece gönüllü öğretmenler arasından değil; "Sınav Tedbir Hizmeti Uygulayıcı Kursu"nu tamamlayan öğretmenlerden seçiliyor.
Kursa katılanlar, "betimleyici okuma teknikleri", "iletişim", "etik ve güvenlik" başlıklarında teorik ve pratik eğitimlerden geçiyor. İçeriği Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü iş birliğinde hazırlanan eğitim kursunu başarıyla tamamlayan öğretmenler, ilk olarak 26 Nisan Pazar günü gerçekleştirilen İlköğretim ve Ortaöğretim Kurumları Bursluluk Sınavı'nda görev aldı.
LGS kapsamındaki merkezî sınavda da özel gereksinimli öğrencilere eşlik edecek okuyucu ve kodlayıcılar, düzenlenen kursu başarıyla tamamlayan öğretmenlerden seçilecek.
Aynı standartlarda tedbir hizmetleri sağlanacak
2026 yılında hayata geçen "sertifikalı uygulayıcı" modeli ile Türkiye'nin her ilinde, her sınav salonunda aynı standartlarda tedbir hizmetleri sağlanması, uzman görevliler sayesinde öğrencinin ek süresini en verimli şekilde kullanması, sorunun okunmasından optik forma işaretlenmesine kadar geçen sürede öğrencinin emeğinin korunması hedefleniyor.
