Reklam Kurulu’nun Ağustos toplantısında görüşülen 139 dosyadan 117’si mevzuata aykırı bulunmuş olup söz konusu reklam ve ticari uygulamalar hakkında durdurma cezası ile birlikte 8.051.345 TL idari para cezası ve 2 adet dosya içinde ayrıca erişim engeli tedbiri uygulanmasına karar verildi.
Böylelikle, Reklam Kurulu tarafından yılın ilk 8 ayında Kurul gündemine alınan toplam bin 392 adet dosya hakkında görüş ve değerlendirmelerde bulunulmuş olup, aldatıcı reklam veya haksız ticari uygulama olduğu tespit edilen bin 226 dosya hakkında durdurma cezasının yanı sıra toplam 51.909.874 TL idari para cezası ve 36 adet dosya içinde ayrıca erişimin engellenmesine karar verildi.
Son zamanlarda dijital pazarların yükselişiyle birlikte Reklam Kurulu’nun radarına giren, tüm dünyada “Dark (Commercial) Patterns” adıyla bilinen ve Türkiye’de “Karanlık (Ticari) Tasarımlar” olarak anılan ticari uygulamaların, tüketicilerin ekonomik davranış biçimlerini önemli ölçüde bozacak şekillerde ortaya çıktığı görülmüş, Kurul’un bu ayki toplantısının ana odağını da “karanlık ticari tasarımlar” oluşturuldu.
Bu doğrultuda, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle karanlık tasarımlara ilişkin düzenlemeler uygulamaya konuldu. İnternet başta olmak üzere dijital ortamlarda tüketicilerin karar verme veya seçim yapma iradesini olumsuz etkileyen ya da normal şartlar altında vereceği kararda satıcı veya sağlayıcı lehine değişikliklere yol açmayı hedefleyen manipülatif ara yüz tasarımları, seçenekler ya da ifadeler gibi araçlarla yöntemler kullanmak dürüstlük kurallarına aykırılık teşkil etmekte olup “haksız ticari uygulama” olarak kabul edildi.
Bu kapsamda, Reklam Kurulu’nun 336 sayılı toplantısında dijital ortamlarda tüketicilerin karar verme veya seçim yapma iradesini olumsuz etkilemeye yönelik, önceden seçili opsiyonların tüketicilere sunulması, tüketicileri belirli tercihlere yönlendirmek için diğer seçeneklerin zorlaştırılması gibi uygulamalarda bulunan firmalar hakkında yaptırımlar uygulandı.
Toplantı içeriğinde, kamu kurumu olduğu izlenimi vererek finansal okuryazarlığı düşük olan tüketicilerin tecrübe ve bilgi eksikliklerinin istismar edilmesi sonucu mağduriyetlerine neden olabilecek muhatap hakkında tedbiren durdurma ve erişimin engellenmesi kararı alındı.
